การศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น : กรณีศึกษาโรงเรียนชุมชนวัดใหญ่ต้นโพธิ์ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี

ศึกษาข้อมูลพื้นฐานของโรงเรียนชุมชนวัดใหญ่ต้นโพธิ์และชุมชนต้นโพธิ์ ความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนและชุมชน และแนวทางในการให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ประชากรได้แก่บุคคลในโรงเรียนและบุคคลในชุมชน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์และการสังเกต กับบุคคลในโรงเรียนและชุมชน ศึกษาเอกสารของโรงเรียนและชุมชน และใช้แบบสอบถามกับนักเรียนในโรงเรียนดังกล่าว วิเคราะห์ข้อมูลโดย วิธีวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์แบบอุปนัย การแจกแจงความถี่และการหาค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า คนในชุมชนต้นโพธิ์ ส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้างลากกุ้งและมีฐานะอยู่ในระดับปานกลาง มีลักษณะแบบครอบครัวขยาย และยังคงรักษาวัฒนธรรมและประเพณีเก่าแก่ ชุมชนมีทรัพยากรท้องถิ่นที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอน บุคคลในชุมชนให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรมของชุมชนเป็นอย่างดี ผู้นำชุมชนอย่างเป็นทางการยังไม่มีนโยบาย หรือผลงานทางการศึกษาที่เด่นชัด ส่วนผู้นำชุมชนอย่างไม่เป็นทางการ เป็นที่ยอมรับและศรัทธาจากคนในชุมชนเป็นอย่างมาก ปัญหาของชุมชนที่พบคือปัญหายาเสพติด ปัญหาการรุกล้ำที่ดินสาธารณะและปัญหามีรายได้ไม่เพียงพอ โรงเรียนชุมชนวัดใหญ่ต้นโพธิ์ จัดการศึกษาตั้งแต่อนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีผู้บริหารและครูผู้สอน รวม 32 คน และนักเรียน 811 คน ครูผู้สอนส่วนใหญ่ยังจัดการเรียนการสอนแบบเน้นเนื้อหา โรงเรียนเคยจัดทำหลักสูตรท้องถิ่น ครูในโรงเรียนมักมีความขัดแย้งในเรื่องส่วนตัว แต่ยังให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรมของโรงเรียนและชุมชนเป็นอย่างดี ปัญหาของโรงเรียนที่พบคือ ปัญหาเกี่ยวกับนักเรียน ปัญหาบุคลากร ปัญหาการจัดการเรียนการสอน ปัญหาการจัดการภายในโรงเรียน บุคคลในโรงเรียนและชุมชนส่วนใหญ่ต้องการให้พัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่องเครื่องจักสานของชุมชน เพื่ออนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและประเพณีของชุมชนต้นโพธิ์ และเพื่อช่วยให้นักเรียนนำความรู้ไปประกอบอาชีพได้ โรงเรียนและชุมชนมีความพร้อมในการพัฒนาหลักสูตรดังกล่าว โรงเรียนชุมชนวัดใหญ่ต้นโพธิ์และชุมชนต้นโพธิ์ มีความสัมพันธ์กันเป็นอย่างดี รวมทั้งให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ของทั้งสองฝ่ายอย่างสม่ำเสมอ สำหรับแนวทางในการให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นและการจัดการเรียนการสอนนั้น โรงเรียนต้องมีบทบาทสำคัญในการนำชุมชนให้เข้ามามีส่วนร่วม ให้เกียรติและเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ร่วมคิด ร่วมทำและร่วมวางแผนในการจัดกิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียน ส่วนผู้นำชุมชนควรแนะนำให้คนในชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจและเห็นความสำคัญต่อการมีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นและการจัดการเรียนการสอน