การประเมินสารควบคุมคุณภาพชนิดเลือดครบส่วนและปัสสาวะเทียมสำหรับห้องปฏิบัติการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

การจัดทำระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการสำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.) มีความสำคัญในการพัฒนาห้องปฏิบัติการโดยสารควบคุมคุณภาพเป็นส่วนสำคัญในการจัดทำระบบคุณภาพ แต่สารควบคุมคุณภาพที่ใช้ในรพ.สต.มักนำเข้าจากต่างประเทศและมีราคาแพงทำให้รพ.สต.ต้องใช้งบประมาณสูง ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือประเมินสารควบคุมคุณภาพสำหรับการตรวจวิเคราะห์น้ำตาลจากเลือดปลายนิ้วด้วยเครื่องกลูโคมิเตอร์ การตรวจหาปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น การตรวจวิเคราะห์น้ำตาลและโปรตีนในปัสสาวะ การตรวจภาวะการตั้งครรภ์ โดยใช้สารควบคุมคุณภาพที่เตรียมขึ้นเอง ผ่านการทดสอบความคงตัวและความเสถียรแล้วจากหน่วยวิจัยด้านการพัฒนาสารควบคุมคุณภาพทางห้องปฏิบัติการทางการแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาควิชาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สารควบคุมคุณภาพจะถูกส่งไปประเมินจาก รพ.สต. 76 แห่งในจังหวัดนนทบุรี โดยจัดส่งทั้งหมด 2 ครั้ง จำนวน 7 ตัวอย่างต่อครั้ง ประกอบด้วยตัวอย่างสำหรับการตรวจวิเคราะห์น้ำตาลจากเลือดปลายนิ้วด้วยเครื่องกลูโคมิเตอร์ (3 ตัวอย่าง) การตรวจหาปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (2 ตัวอย่าง) การตรวจภาวะการตั้งครรภ์ การตรวจวิเคราะห์น้ำตาลและโปรตีนในปัสสาวะ (2 ตัวอย่าง) หลังจากนั้นนำผลที่ได้จากรพ.สต.มาคำนวณ หา Z-score และค่าร้อยละของความสอดคล้องกับค่าเป้าหมาย ผลการศึกษาพบว่าการตรวจวิเคราะห์น้ำตาลจากเลือดปลายนิ้วด้วยเครื่องกลูโคมิเตอร์ การตรวจหาปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น พบว่าส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ยอมรับ โดยมีค่า I Z I ≤ 2 มากกว่าร้อยละ 90 และ 85 ตามลำดับ การตรวจภาวะการตั้งครรภ์ในปัสสาวะการตรวจวิเคราะห์โปรตีนและน้ำตาลในปัสสาวะมีความสอดคล้องกับค่าเป้าหมายเฉลี่ยทั้ง 2 รอบการส่งเท่ากับ ร้อยละ 95.72, 96.05 และ 94.40 ตามลำดับ ผลการสำรวจข้อมูลทั่วไปพบว่า รพ.สต. มีการใช้เครื่องกลูโคมิเตอร์และชุดทดสอบภาวะการตั้งครรภ์และแถบทดสอบโปรตีนและน้ำตาลในปัสสาวะที่มีการใช้หลากหลายยี่ห้อ ไม่ส่งผลต่อผลประเมินสารควบคุมคุณภาพ สรุปสารควบคุมคุณภาพมีความเหมาะสมที่จะนำไปใช้ในการควบคุมคุณภาพในห้องปฏิบัติการ รพ.สต.