نقد براهین وجود خدا

هر بار که اندیشه آدمی را از نظر باور به خدا و مفاهیم اینچنینی پویش کنیم، در یک تحلیل نهایی در می‌یابیم مفهوم خدا صرفا بهانه‌ای برای پنهان کردن نادانی خودمان است، شاید این نتیجه از نِخوت و خودستایی ما در طول تاریخ بوده که به جای اینکه با فروتن ی اعتراف به عدم شناخت پدیده‌ها کنیم، به دفعات در تلاش بودیم که جهل خویش را با به میان انداختن »خدا« تبدیل به دانایی کنیم و خود را فریب دهیم. اما حاصل این تکبر، دست یازیدن به شناختی شد که از درون مایه تهی بود. به کارگیری تکبرآمیز چنین مفاهیمی، چنان آدمی را دگرگون ساخت که به بندگی و خاکسار ی وی در برابر خدا منتهی شد. هرچند تلخ و مسخره به نظر میرسد، ولی گویی طبیعت برای این نخوتِ همراه با افتادگی در برابر خداوند، که به عدم درک ا ز چگونگی سازوکار طبیعت منجر شد، در طول تاریخ از انسانها انتقام گرفته؛ اما با برجسته شدن نقش عقالنیت در زندگی انسانها انتقام جویی طبیعت به مراتب کمرنگ شده.