Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Kerkplein 4-4a te Malden, gemeente Heumen (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Kerkplein 4-4a te Malden, gemeente Heumen (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in oktober 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Kerkplein 4-4a te Malden. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande bouw van nieuwe woningen.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Geomorfologisch ligt het plangebied in een zone die niet in kaart is gebracht, maar waarschijnlijk ligt het op een glooiing van sneeuwsmeltwaterafzettingen, al dan niet bedekt of opgevuld met dekzand en/of (zandige) löss. Bodemkundig zijn hoge bruine enkeerdgronden te verwachten. Als gevolg van het plaggendek zal het bodemprofiel is vermoedelijk intact zijn.<br>In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de Bronstijd tot en met de Nieuwe Tijd bekend. Resten uit deze periode kunnen ook in het plangebied worden verwacht.<br>In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bouwland, direct grenzend aan een kerkelijk erf. Uit oude kaarten blijkt dat rekening is te houden met bodemverstoring als gevolg van bebouwing vanaf 1868, tot dan bleef het plangebied onbebouwd. Vanaf 1960 is het huidige kerkgebouw gebouwd.<br>De archeologische verwachting is hoog vanaf het Paleolithicum vanwege de ligging op een glooiing van een smeltwaterafzetting, nabij een lagergelegen terrasvlakte met het Maldensche Broek. Verder was het plangebied deels al begin 19e eeuw onderdeel van een kerkterrein uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe Tijd. Verder is de oude kerk, die in 1960 gesloopt is, vermoedelijk oorspronkelijk bij een in 1247 genoemde curtis of hof gebouwd. Op basis van een na de sloop van de kerk uitgevoerde opgraving zijn inhumaties binnen de funderingen ervan aangetroffen. Het oudst bekende graf op het huidige kerkhof dateert uit 1812, maar het is niet bekend of daarvoor ook rond de kerk begraven is. De locatie van het plangebied lag dicht aan het front en de gebeurtenissen rond operatie Market Garden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bij de bouw van de kerk, de aanleg van een riolering aan de westrand en de aanleg van een talud voor een onderkeldering direct ten westen van het plangebied heeft verstoring plaatsgevonden. Verder heeft op het buitenterrein zover bekend geen verstoring plaatsgevonden.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Op basis van het booronderzoek worden archeologische resten verwacht. Binnen het plangebied zijn voornamelijk enkeerdgronden, met in de overgrote, westelijke helft een cultuurlaag als onderste subhorizont aangetroffen. Deze bodemopbouw is karakteristiek voor oude bouwlanden. De kans op goed geconserveerde vindplaatsen onder het plaggendek van deze (voormalige) oude bouwlanden is hoog. In de natuurlijke ondergrond zijn geen sporen van bodemvorming aangetroffen. Om die reden is de archeologische verwachting laag vroeger dan het Neolithicum en hoog voor de perioden vanaf het Neolithicum. Eventuele archeologische vindplaatsen worden met de voorliggende bouwplannen met een grote parkeerkelder zeker bedreigd.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Heumen. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevrouw E. Mietes (D7 Archeologie) Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>