Herinrichting wijk De Pol, Veenendaal (gemeente Veenendaal)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in oktober 2020 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de (mogelijke) aanwezigheid van archeologische waarden ter plaatse van de wijk De Pol in Veenendaal (gemeente Veenendaal). De aanleiding voor het onderzoek zijn de voorgenomen riool- en herinrichtingswerkzaamheden.<br>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied in de Gelderse Vallei ligt, het glaciaal bekken ten (noord)oosten van de stuwwal van de Utrechtse Heuvelrug. In de Gelderse vallei liggen enkele kleine geïsoleerde stuwwallen, zoals het Grote Veenloo/het Vendel, waarop het westen van het plangebied is gelegen. De ondergrond bestaat hier uit grindhoudend grof tot fijn zand. Hier geldt een hoge verwachting voor resten uit het Laat Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen vanwege de hogere ligging ten opzichte van het omringende gebied. Eventuele vindplaatsen kunnen bestaan uit resten van kampementen en nederzettingen. Een vindplaats wordt gekenmerkt door een spreiding van met name vuursteen en/of aardewerkfragmenten. Eventuele resten zullen aanwezig zijn vanaf het maaiveld.<br>In middendeel van het plangebied maakt deel uit van een dekzandvlakte, hier geldt een lage verwachting voor resten uit alle archeologische perioden.<br>Het oosten van het plangebied ligt binnen een zone waar dekzandwelvingen voorkomen. Hier geldt vanwege de iets hogere ligging en gunstigere omstandigheden een middelhoge verwachting voor resten uit het Laat Paleolithicum tot en met het Neolithicum. Eventuele vindplaatsen kunnen bestaan uit resten van kampementen en nederzettingen. Een vindplaats wordt gekenmerkt door een spreiding van met name vuursteen en mogelijk ook aardewerkfragmenten. Eventuele resten zullen aanwezig zijn vanaf het maaiveld of onder een restveenlaag.<br>Vanaf het Neolithicum vernatte het dekzandgebied en trad veenvorming op. Dit maakte het gebied minder aantrekkelijk voor bewoning. In het veen kunnen resten uit de Bronstijd tot en met de Late Middeleeuwen aanwezig zijn geweest gerelateerd aan de natte context (rituele deposities, voorzieningen voor visvangst, knuppelpaden etc.). Maar gezien de vervening vanaf de Late Middeleeuwen zijn dergelijke resten waarschijnlijk niet meer aanwezig.<br>Vanaf de Late Middeleeuwen en vooral in de Nieuwe tijd (vanaf de 16e eeuw) werd het veen in de Gelderse Vallei ontgonnen en ontstond de huidige nederzetting Veenendaal. Door het oosten van het plangebied liep de Boveneindse Grift, ter plaatse van de huidige Prins Bernhardlaan. Haaks op de grift liepen een aantal wijken en sloten, deze liepen deels ter plaatse van de huidige straten die het plangebied vormen. De watergangen werden gebruikt om veen mee af te voeren. Op een aantal locaties in het plangebied is historische bebouwing aanwezig, hier geldt een hoge verwachting voor resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Ter plaatse van het resterend deel kunnen resten van de gedempte watergangen en hieraan gerelateerde resten zoals bruggen en beschoeiingen aanwezig zijn. Op de locatie waar het plangebied de Prins Bernhardlaan kruist worden ook resten van voorgangers van de huidige weg verwacht. Resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd kunnen vanaf het maaiveld aanwezig zijn.<br>In de Tweede Wereldoorlog maakt het plangebied deel uit van een verdedigingslinie van de Duitsers. In het plangebied was ter hoogte van de Prins Bernhardlaan een kazemat aanwezig. Hier geldt een zeer hoge verwachting voor resten uit de Tweede Wereldoorlog.<br>Het is waarschijnlijk dat eventuele resten (deels) zijn verstoord door de ontginning van het veen en de aanleg van de huidige wegen en nutsleidingen. De omvang en diepte van deze verstoringen is echter niet bekend.</p>