Een vroegmiddeleeuwse begraafplaats in het castellum van Woerden Een vroegmiddeleeuwse begraafplaats in het castellum van Woerden

<p>In opdracht van GroenWest heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een archeologische begeleiding conform protocol opgraven uitgevoerd in verband met de realisatie van nieuwbouw aan de Hogewoerd te Woerden (figuur 1.1). Het plangebied ligt binnen een beschermd terrein van zeer hoge archeologische waarde (monumentnummer 16916). Binnen dit terrein bevinden zich de resten van het Romeinse castellum Laurum of Laurium. De archeologische begeleiding is het vervolg op een proefsleuvenonderzoek.1 Op grond van de resultaten daarvan werd geconcludeerd dat niet kon worden uitgesloten dat binnen de verstoringsdiepte een puinlaag of sporen van het Romeinse castellum aanwezig zouden zijn. Naar aanleiding hiervan werd aanbevolen om dit door middel van een archeologische begeleiding te laten vaststellen en om de archeologische resten in de bouwput te documenteren.</p><p> Het veldwerk is uitgevoerd van in de periode van 16 tot en met 23 januari 2012. De uitwerking vond plaats tussen februari 2012 en juni 2015. Onderzoeksdocumentatie en vondstmateriaal zullen worden overgedragen aan het depot van de provincie Utrecht. Kirsten Goedkoop verzorgde de voorbereiding van het veldwerk. Het veldwerk zelf is verricht door senior KNA-archeoloog Erik Verhelst en senior veldtechnicus Twan van Rooij. Daarbij verleenden Hans Kooijman en Mart Scheer, beiden Woerdense amateur-archeologen, waardevolle assistentie, waarvoor hier hartelijk dank gezegd wordt. De vondst van het vroegmiddeleeuwse zwaard danken we aan Hans Kooijman. De graafmachine die de bouwput uitgroef werd geleverd door Van der Werff Infra. Steven van der Veen bestudeerde de historische en kartografische bronnen die betrekking hebben op dit deel van de Woerdense binnenstad. Iris Hesseling beschreef het eerder uitgevoerde onderzoek in het Romeinse castellum van Woerden. Het vondstmateriaal is uitgewerkt door Steffen Baetsen (menselijk bot), Martin Schabbink (middeleeuws en nieuwtijds aardewerk) en Erik Verhelst (Romeins aardewerk, metaalvondsten en overig vondstmateriaal). Bouke Jan van der Veen assisteerde bij het determineren van een middeleeuwse munt. In het kader van een stage bij Saxion Hogeschool heeft Nick Warmerdam op enthousiaste en voortvarende wijze de inhoud van een 19e-eeuwse beerput uitgewerkt. Het resultaat, een beschrijving en een catalogus, is opgenomen in § 7.4 en bijlage 2 van dit rapport. Sebastiaan Ostkamp was zo vriendelijk om een eerdere versie hiervan aan te vullen en te verbeteren. De hoofdstukken Inleiding, Methoden, Vondstlagen en sporen, Interpretatie en Conclusies en aanbevelingen zijn opgesteld door Erik Verhelst. Luuk Keunen (RAAP) en Tessa de Groot (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) becommentarieerden het conceptrapport. Tijdens het onderzoek is op prettige wijze samengewerkt met opdrachtgever GroenWest (contactpersonen dhr. A. Paling en mevr. A. Dekker) en het bevoegd gezag (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, contactpersonen mevr. drs. J. Schreurs en mevr. drs. M. Verschuur).</p><p> Het centrum van Woerden herbergt de grotendeels intacte archeologische overblijfselen van het grensfort Laurum of Laurium uit de Romeinse tijd. Hierin zijn spectaculaire vondsten te verwachten. De wetenschappelijke informatiewaarde moet als zeer hoog worden ingeschat. De vindplaats heeft terecht de status van beschermd rijksmonument.</p><p> Het huidige onderzoek aan de Hogewoerd heeft aangetoond dat boven de castellumsporen een vroegmiddeleeuws grafveld ligt. De ondiepe ligging daarvan, in de top van de Romeinse puinlagen, maakt dat de graven kwetsbaar zijn, nog kwetsbaarder dan die van de steenbouwfase van het Romeinse castellum.</p>