มรดกวัฒนธรรมและภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์เมืองเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาการปรับตัวของชุมชนในภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์ และการปรับใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาในภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์ของเมืองเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งดำเนินการวิจัยภาคสนามโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม จำนวน 44 คน และการสังเกตอย่างไม่มีส่วนร่วมภายในพื้นที่เมืองเวียงสระ ร่วมกับการวิจัยเอกสารโดยการปริทัศน์วรรณกรรม ซึ่งนำข้อมูลมาวิเคราะห์และประมวลผลในรูปแบบเชิงพรรณนาผลการศึกษาพบว่า 1) ภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์ของเมืองเวียงสระมีลักษณะเป็นภูมิทัศน์ศักดิ์สิทธิ์ ที่มีองค์ประกอบของมรดกวัฒนธรรมน์ที่จับต้องได้ อันประกอบไปด้วยเมืองชั้นในที่มีร่องรอยของอดีตและเมืองชั้นนอกที่มีพลวัตแบบค่อยเป็นค่อยไป มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องได้ถูกซ้อนทับด้วยมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ คือ ความเชื่อและจิตวิญญาณของเมืองเวียงสระ ส่งผลให้พื้นที่เมืองเวียงสระมีความศักดิ์สิทธิ์ 2) ชุมชนแสดงภูมิปัญญาการปรับตัวในภูมิทัศน์ศักดิ์สิทธิ์เมืองเวียงสระเป็น 3 รูปแบบ คือ สำนึกทางประวัติศาสตร์และความเชื่อของชุมชน การใช้พื้นที่เมืองเวียงสระในเชิงจิตวิญญาณของชุมชน และกุศโลบายการอนุรักษ์เมืองเวียงสระ และ 3) การปรับใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาในภูมิทัศน์เมืองเวียงสระ พบการใช้ประโยชน์ด้านสัญลักษณ์และการเป็นตัวแทน ด้านการศึกษาและวิชาการ ด้านการท่องเที่ยววัฒนธรรม และด้านงานสร้างสรรค์ ภูมิปัญญาการปรับตัวนำไปสู่สำนึกร่วมทางประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และความหวงแหนมรดกวัฒนธรรม