Opgraving Gedempte Raamgracht 61 te Haarlem, gemeente Haarlem

<p>Hoewel de oppervlakte van de opgraving relatief klein was, heeft deze toch informatie opgeleverd en kan een voorzichtige fasering van de aangetroffen sporen worden gemaakt <br>De vermoedelijk oudste sporen die zijn aangetroffen bij de opgraving betreffen de secreetgoot S3 en het fragment van het riool S4. Hoewel de goot en riool opgebouwd zijn uit mogelijk hergebruikte baksteen zullen deze waarschijnlijk tussen de 17e en het begin van de 19e eeuw zijn aangelegd en horen de structuren tot de bebouwing zoals aangegeven op de kaart van Wils uit 1646. In welke richting het riool afvoerde is onduidelijk; maar mogelijk is dat deze uitkwam in een andere, mogelijk grotere, rioolbuis. Deze zou aanwezig kunnen zijn geweest in de Nieuwe Raamstraat of de Doelstraat. Een restant van een dergelijke grotere rioolbuis, haaks op de Raamgracht, is in de wijk ook aangetroffen bij een begeleiding in de Wolstraat (De Groot, 2019). Hoewel deze in de rapportage is beschreven als gemetselde vergaarbak, is deze in het veld geïnterpreteerd als een mogelijk tongewelf van een gemetseld riool uit mogelijk de 17e of 18e eeuw. Deze voerde dan zeer waarschijnlijk af op de Raamgracht. Hoewel er vanuit gegaan wordt dat in Haarlem er een sterke voorkeur was vanuit het bestuur van de gemeente voor de handhaving van de beerput omwille van schoner water ten behoeve van de bierindustrie in de 16e, 17e en 18e eeuw (Van Oosten, 2015), lijkt het er op dat er toch aanwijzingen zijn voor rioleringen in deze periode. Op de foto met het uitzicht op de Raamgracht uit 1861 lijkt het er sterk op dat in het bruggenhoofd twee openingen aanwezig zijn die de openingen zijn van een riool of afvoer die uit de Nieuwe Raamstraat lijkt te komen. Mogelijk was het bij de opgraving aangetroffen restant van een rioolbuis hierop aangesloten.<br>Deze bebouwing uit de 17e of 18e eeuw was aan het begin van de 19e eeuw verdwenen, zoals is te zien op de Kadastrale Minuut uit 1811-1832. In 1861 is ter hoogte van het plangebied alleen een schuur gebouwd op het perceel; aangenomen mag worden dat deze niet bewoond was. <br>Aan het einde van de 19e eeuw is het perceel weer bebouwd; het hoofdgebouw op nummer 61 is tussen 1861 en 1883 gebouwd. Op dat moment is er echter nog een kleine aanbouw aan de achterzijde van het hoofdgebouw. Deze wordt pas ergens in de 20e eeuw vergroot en ontstaat de situatie zoals deze is vlak voor de sloop van de aanbouw. De aangetroffen afvoer S1 en afvoerput S2 behoren zeer waarschijnlijk tot de verbouwing uit de 20e eeuw aangezien afvoer S1 binnen de aanbouw is gelokaliseerd en de afvoerput aan de buitenzijde daarvan.</p>