Archeologisch vooronderzoek in het kader van nieuwvestiging aan de Lambertusstraat 11a te Hedikhuizen, gemeente Heusden

Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd voor een plangebied aan de Lambertusstraat 11a te Hedikhuizen, gemeente Heusden (kaart 1; afbeelding 1). Circulaire bouwmaterialen b.v. is betrokken bij de wijziging van het bestemmingsplan ten behoeve van nieuwvestiging. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,77 ha en is momenteel onbebouwd. De ontwikkeling bestaat uit een opstal voor het stallen van vrachtwagens, materieel en materialen van het sloopbedrijf. Het dak van de opstal wordt met zonnepanelen bekleed en zal als zonnepark functioneren. Men is voornemens het plangebied te ontgraven en de opstal verdiept aan te leggen, waarschijnlijk een meter beneden huidig maaiveld (afbeelding 2). Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in kaart gebracht te worden of zich binnen het onderzoeksgebied behoudenswaardige archeologische resten (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Op basis van het bureauonderzoek gold voor het gehele plangebied een hoge archeologische verwachting. Binnen het plangebied werden oever- en beddingafzettingen verwacht van twee stroomgordels, de Hoorzik en het Oude Maasje. Door de relatief hoge ligging was het gebied geschikt voor bewoning vanaf de Late Bronstijd tot Late IJzertijd – midden Romeinse Tijd. Op basis van historisch kaartmateriaal blijkt echter dat het plangebied tot in de Nieuwe Tijd in agrarisch gebied heeft gelegen en dat bewoning pas vanaf 1900 nabij het plangebied heeft plaatsgevonden. Om dit verwachtingsmodel te toetsen is op 22 juli 2021 een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd. Tijdens het veldonderzoek zijn alleen in de bouwvoor indicatoren (dakpan en bouwpuin) uit de moderne tijd aangetroffen. De bodemopbouw geeft een sequentie van natuurlijke afzettingen die op- en rond een stroomrug te verwachten is, zonder de aanwezigheid van vegetatiehorizonten of fosfaatvlekken. Menselijke bewoning in de late prehistorie tot de Middeleeuwen lijkt daarmee onwaarschijnlijk.
Vermeld dient te worden dat het booronderzoek verkennend van aard was en niet gericht op het opsporen van archeologische vindplaatsen. De archeologische verwachting kan daarom naar beneden worden bijgesteld. Advies. Op basis van de resultaten van onderhavig onderzoek is de archeologische verwachting voor het gehele plangebied bij te stellen naar ‘laag’. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert dan ook geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Heusden, om op basis van dit rapport en het daarin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van het voortzetten of beëindigen van het onderzoeksproces. Ook nadat het archeologisch onderzoek is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk om voorafgaande aan de werkzaamheden een werkprotocol toevalsvondsten op te stellen. De uitvoerder van het grondwerk wordt daarmee geïnstrueerd wat te doen bij een dergelijke vondst. Het is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Heusden, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Naschrift. Het bevoegd gezag heeft het selectieadvies overgenomen; zie bijlage 3 (Selectieadvies archeologische monumentenzorg (Erfgoed ’s-Hertogenbosch), d.d. 1 augustus 2022).