AM25277 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Roblespark fase 3 Zuid te Grootegast (Gemeente Westerkwartier)

In de periode juli – september 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Roblespark Zuid te Grootegast (gemeente Westerkwartier). Aanleiding hiertoe betreft de (her)ontwikkeling van de locatie waarbij woningbouw zal plaatsvinden. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld. In het bestemmingsplan ‘Grootegast’ (21-11-2017) heeft de locatie grotendeels de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 4 (hoge archeologische waarde). Voor deze categorie geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 500 m2. Het noordwestelijk deel heeft de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 6 (lage archeologische waarde). Voor deze categorie geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 5.000 m2. De hoogste categorie (archeologie 4) is hierin leidend. De omgeving van het plangebied ligt relatief hooggelegen (grondmorenwelvingen). Van oudsher vestigde de mens zich op de overgang van droog naar nat (gradiëntzone). Het plangebied ligt op de overgang van de grondmorenwelving en het lager gelegen gedeelte ten noorden van Grootegast. Het is echter niet vast te stellen of er in de omgeving van het plangebied van een (actieve) waterloop kan worden gesproken tijdens de periode paleolithicum en mesolithicum. Er kan dan ook niet met zekerheid vastgesteld worden of het plangebied deel uitmaakte van een gradiëntzone. Om deze redenen wordt een middelhoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. Als gevolg van de relatieve zeespiegelstijging en de slechte afwatering ontstond er een uitgestrekt veengebied in de late prehistorie. Ook de omgeving ten noorden van het plangebied raakte bedekt met veen, mogelijk in de loop van het neolithicum of vanaf de vroege bronstijd. Als gevolg van de vernatting en veenvorming was de omgeving van het plangebied bij de aanwezigheid van veen onaantrekkelijk om te wonen. Voor de periode neolithicum tot en met vroege bronstijd geldt voor het plangebied om deze redenen een middelhoge archeologische verwachting voor zowel bewonings- als voor begravingsresten uit de periode neolithicum en de vroege bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen. Voor de latere periode zal het veen een te grote invloed hebben gehad op de omgeving van het plangebied om als potentiële bewoningslocatie te worden gezien. Voor de periode midden bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen geldt vanwege deze reden een lage archeologische verwachting voor zowel bewonings- als voor begravingsresten. Het plangebied ligt ten noorden van de Hoofdstraat. Deze straat vormde een van de twee bebouwingslinten die het latere dorp van Grootegast vormden. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied sinds tenminste circa 1800 onbebouwd was en in gebruik was als wei- en/of grasland. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een lage verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat in het plangebied de top van de natuurlijke afzettingen vooral is gevormd in een getijdevlakte. Dit zijn natte, vaak drassige zones in het landschap die niet geschikt zijn geweest voor bewoning. De top van het dekzand is niet meer intact en heeft op basis van de grijze kleur ook langdurig in een natte omgeving gelegen. Om deze reden worden er geen archeologische resten meer verwacht in het plangebied. De middelhoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum – bronstijd wordt bijgesteld naar laag. Voor de periode midden bronstijd – nieuwe tijd blijft de lage verwachting gehandhaafd. Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Westerkwartier) en akkoord bevonden.1 Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.