Plangebied Sluiscomplex Heumen in de gemeente Heumen

<P>
In opdracht van Rijkswaterstaat Oost-Nederland heeft RAAP in juli 2025 een archeologisch
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het sluiscomplex Heumen in de
gemeente Heumen (figuur 1). Het sluiscomplex bestaat uit een enkele schutsluis en gemaal (beide uit
1927) met tevens een relatief nieuwe keersluis uit 2013. De opdrachtgever Rijkswaterstaat OostNederland is voornemens tot de vernieuwing van het gehele sluiscomplex. Het onderzoek vond plaats
in het kader van het ‘Projectplan sluiscomplexen Weurt en Heumen’.
<P>
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek ligt alleen het kanaaldeel ten noorden van het
Gemaal Heumen en het kanaaldeel ten noorden van de Jan J. Ludenlaan in een zone met een
archeologische dubbelbestemming. Op deze plekken geldt een verwachting voor met name resten uit
de (vroege) prehistorie. Het oorspronkelijk maaiveld is echter – net als in het overig deel van het
plangebied - zeer diep afgegraven ten behoeve van de realisatie van het Maas-Waalkanaal in 1927 en
ingrepen in onder meer 1974. Het oude maaiveld – met de verwachte archeologische niveaus van voor
die tijd - is tot bijna 6 m weggegraven, waaruit geconcludeerd wordt dat eventuele archeologische
resten hier volledig zijn verdwenen. Het oorspronkelijke maaiveld van het sluiseiland is dermate
opgehoogd en bewerkt dat ook hier geen archeologische resten worden verwacht. Tevens geldt hier
overigens geen archeologische dubbelbestemming.
<P>
De geplande ingrepen zijn ofwel relatief ondiep en vinden plaats in reeds geroerde grond, of vinden
plaats in het water. Het ophogen van het maaiveld en het vervangen van de geleidepalen op dezelfde
locatie zullen geen archeologisch relevante lagen verstoren. De glasvezelkabel wordt in opgebrachte
grond aangelegd en zal de ingreep derhalve in reeds geroerde grond plaatsvinden. Het onderhoud aan
de schutsluis betreft met name groot onderhoud aan de deuren.
<P>
Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat er in het plangebied geen archeologische resten
worden bedreigd. Om die reden wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen
vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien
bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht toch archeologische resten worden aangetroffen,
dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht
(vondstmelding via ARCHIS).
<P>
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheden, de provincie Gelderland en de
gemeente Heumen, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.