Tiel Tussen Voorstad en Ruiterstraat

<p>In opdracht van Blijdesteijn Mode Bv te Tiel werd door het onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuur- en Cultuurhistorie (BAAC bv) te ’s-Hertogenbosch een Archeologische Begeleiding (AB) uitgevoerd op de planlocatie “Tussen Voorstad en Ruiterstraat” in de Gemeente Tiel. De geplande nieuwbouw betekende een bedreiging voor het bodemarchief. Om de verstoring ervan tot een minimum te beperken werd een bouwplan op heipalen ontwikkeld, waarbij alleen ter plaatse van de geplande poeren en kespen de bodem tot een diepte van circa 1 meter beneden het maaiveld zou worden verstoord.<br>Uit grootschalig archeologisch onderzoek in de binnenstad van Tiel is gebleken dat de oudste bewoningssporen tot de 9e eeuw na Chr. teruggaan. Ter plaatse van het plangebied werd in de loop van de 13e eeuw een dam in de Linge aangelegd om de waterhuishouding beter te kunnen beheersen. In de loop der eeuwen werd de dam in oostelijke richting uitgebreid en geleidelijk volgebouwd. Zo ontstond een rechthoekige uitstulping aan de noordzijde van de historische binnenstad die bekend staat als Voorstad. Deze bebouwing bleef tot in de 20e eeuw gehandhaafd.<br>De archeologische begeleiding betrof twee onderdelen: het toezien op de sloop van enkele moderne kelders en muren en het onderzoek van de geplande poeren en kespen. Ten behoeve van dit laatste werden 15 werkputten aangelegd tot circa 1 meter beneden het maaiveld. De afmetingen ervan varieerden van 2,5 x 2 meter tot 10 x 2,55 meter. Deze waren verspreid over vrijwel het gehele plangebied, met uitzondering van de noordoost hoek . In totaal werd zo 144,75 m² onderzocht.<br>In vrijwel alle werkputten werden restanten van muren aangetroffen. Deze konden op basis van het baksteenformaat en de gebruikte mortel onderscheiden worden naar 17e eeuwse, 19e eeuwse en 20e eeuwse muren. Een aantal van deze muren konden aan voormalige voor- en zijgevels worden toegekend. In een enkel geval konden deze tot de resten van een kelder herleid worden. De meest duidelijke kelder bevond zich in werkput 14, waar nog een gewelf van een 19e eeuwse waterkelder deels intact was. Hierbij werd tevens vastgesteld dat deze kelder op de locatie van een 17e eeuwse voorganger was gebouwd.<br>Er werd slechts een geringe hoeveelheid vondsten aangetroffen: 35 fragmenten aardewerk en een fragment van een vloertegel. De oudste vondst betreft een fragment grijsbakkend aardewerk, dat tot in de 15e eeuw gedateerd kan worden. De overige vondsten betreffen roodbakkend geglazuurd aardewerk met een datering tot 1650 na Chr.<br>Door de geringe omvang en diepte van de aangelegde werkputten en door de grote verspreiding ervan over het plangebied kon de onderlinge relatie tussen de verschillende muurresten niet worden vastgesteld. Daardoor zijn slechts enkele algemene uitspraken mogelijk.<br>Het grootste deel van de 17e eeuwse bebouwingssporen werd in de noordwest hoek van het plangebied, langs de Voorstad, aangetroffen. De jongere bewoningssporen zijn over het gehele plangebied verspreid, maar bevinden zich op of in de nabijheid van de oudere muurresten. In de gedocumenteerde bodemopbouw en in de vlakken van de werkputten werden slechts ophogingsen egalisatielagen vastgesteld. De geringe vondsten dateren deze tot in de 17e eeuw.<br>Daarmee kon het op historische gronden gevormde ontwikkelingsbeeld van het plangebied in grote lijnen worden bevestigd. Daarbij wordt de oudste bewoning langs de Voorstad gesitueerd. Door een geleidelijke uitbreiding van de dam in oostelijke richting raakt ook de rest van het plangebied bebouwd. Tevens is duidelijk geworden dat de historisch ontstane perceelsindeling lange tijd onveranderd is gebleven.<br>Echter, door de eerder gememoreerde geringe omvang van het onderzoek kan er geen nadere detaillering van het historische beeld gegeven worden.</p>