AM25471 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Papenvoortsedijk 4a te Rijkevoort (Gemeente Land van Cuijk)

<p>In de periode oktober – november 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek
uitgevoerd aan de Papenvoortsedijk 4a te Rijkevoort (gemeente Land van Cuijk). </p><p>
De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)
ten behoeve van een vormverandering van het bouwvlak zodat een nieuwe kippenstal gebouwd kan worden. De diepte van de
toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard funderingsdiepte zonder
onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld reiken. De
verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot
in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen
gaan. </p><p>
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Land van Cuijk in de zone Waarde –
archeologie 6: middelhoge verwachting (gematigde verwachte dichtheid aan vindplaatsen. Binnen het omgevingsloket is geen
archeologische bestemmingsvlak/dubbel-bestemming aanwezig. Bij een wijziging van het omgevingsplan is het, geredeneerd
op basis van ETFAL (evenwichtige toedeling van functies aan locaties) noodzakelijk om vast te stellen of er al dan niet sprake is
van een of meerdere archeologische vindplaatsen ter plekke van het plangebied. Dat kan alleen door middel van archeologisch
onderzoek (of eventueel op basis van bewijs dat de bodem reeds volledig verstoord is). </p><p>
De omgeving van het plangebied ligt in een lager gelegen terrasvlakte, tussen twee hoger gelegen zones van dekzandruggen.
Er waren geen nabijgelegen watervoorzieningen beschikbaar. In de directe omgeving zijn tot op heden geen vuursteenvondsten
uit deze periode bekend. Binnen het plangebied worden beekeerdgronden verwacht. Beekeerdgronden hebben wel een eerdlaag,
maar deze is van nature gevormd en niet zo dik. Hierdoor zijn de archeologische resten minder goed beschermd tegen latere
invloeden. De aanwezigheid van roestvlekken duidt op een (zeer) slechte ontwateringstoestand van de ondergrond van deze
bodem. Al deze factoren zorgen voor de toekenning van een lage verwachting voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot
en met het mesolithicum. Eventueel kunnen wel off-site verschijnselen zoals voordes en rituele deposities worden aangetroffen
vanaf de Aap-horizont tot in de oorspronkelijke bodem. </p><p>
De laaggelegen positie ten opzichte van de directe omgeving zal ook niet meteen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn
geweest voor latere landbouwende samenlevingen. Verder spreekt de (zeer) slechte ontwateringstoestand van de
beekeerdgronden in het nadeel voor bewoning in deze periode. Er is wel een archeologische vuursteenvondst bekend op circa
240 meter ten oosten van het plangebied (onderzoeksmelding 2876224100). Op basis hiervan geldt een middelhoge verwachting
voor de periode neolithicum tot en met vroege middeleeuwen. Ook hier kunnen eventueel wel off-site verschijnselen worden
aangetroffen vanaf de Aap-horizont tot in de oorspronkelijke bodem. Het plangebied ligt aan de Papenvoortsedijk. Deze straat
vormde een uitvalsweg vanuit de historische kern van Rijkevoort en liep zuidwaarts naar de heidegronden. Het plangebied en
omgeving was gelegen in een moerassig gebied en vooral in gebruik als weidegronden. Het plangebied blijft tot de dag van
vandaag onbebouwd. Ook hier ontbreken de archeologische vondsten en vindplaatsen op een aantal vermoedelijk middeleeuwse
sporen (onderzoeksmelding 2442411100) na. Op basis hiervan en de natte omgeving geldt voor de periode late middeleeuwen en
nieuwe tijd een lage verwachting. Eventueel aanwezige archeologische resten worden vanaf het maaiveld verwacht en kunnen
bestaan uit resten van verbindingswegen of knuppelpaden, perceelscheidingen, sporen van agrarische activiteiten. </p><p>
Wat betreft de conservering en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten kan het volgende gesteld worden:
Binnen het plangebied worden beekeerdgronden verwacht. Deze gronden hebben wel een eerdlaag, maar deze is van nature
gevormd en niet zo dik. Hierdoor zijn de archeologische resten minder goed beschermd tegen latere invloeden. Door de
gemiddeld hoge grondwaterstand (GWT IV) kunnen eventueel bewaarde organische resten wel goed bewaard zijn. </p><p>
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het
plangebied bestaat uit een AC-bodemprofiel. Op basis van de boringen blijkt dat het plangebied in een natte omgeving ligt en
daarmee niet aantrekkelijk was voor bewoning. Op basis van de landschappelijke ligging (natte omstandigheden) worden er
geen archeologische sporen verwacht in het plangebied. Om deze reden wordt de kans op het aantreffen van archeologische
resten laag geacht en zullen de voorgenomen graafwerkzaamheden geen bedreiging vormen voor het archeologisch
bodemarchief. </p><p>
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. </p><p>
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk) en akkoord bevonden.
Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende of voorbereidende
activiteiten ondernomen kunnen worden. </p><p>
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt. </p>