Archeologisch bureau- en booronderzoek St. Lucas Ziekenhuis, Winschoten, gemeente Oldambt (GR)

Aanleiding tot het hier beschreven archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen zijn vormt de voorgenomen sloop van het voormalige St. Lucas Ziekenhuis (ook wel Ommelander Ziekenhuis) in Winschoten door Gemeente Oldambt. Door deze werkzaamheden worden mogelijk archeologische resten bedreigd. Winschoten ligt deels op een grondmorenerug die tijdens het pleistoceen is gevormd als gevolg van opstuwend landijs. Het andere deel van de nederzetting ligt in het omliggende veengebied. Winschoten is in de middeleeuwen (mogelijk in de 11e eeuw) ontstaan op de plek waar de handelsweg tussen Groningen en Munster de watergang de Rensel kruiste. Het onderzoek ligt enkele tientallen meters ten noorden van het AMK-terrein van de 16e-eeuwse vesting van Winschoten. Binnen de vesting zijn bij eerdere onderzoeken vondsten uit zowel de nieuwe tijd als middeleeuwen en steentijd (bewerkt vuursteen) gedaan. Het onderzoeksgebied zelf ligt op de noordelijke rand van de grondmorenerug. Op oude kaarten is te zien dat het onderzoeksgebied tot ca. 1900 onbebouwd is geweest. Wel heeft het zuidelijke deel in de 19e eeuw en waarschijnlijk al eerder deel uitgemaakt van erven van woningen die aan de Langestraat stonden. Door de bouw van het ziekenhuis met onderliggende kelders zullen alle archeologische resten tot in het dekzand echter zijn vernietigd. Er worden hier dan ook geen archeologische resten meer verwacht. Uit het booronderzoek blijkt dat de natuurlijke ondergrond tot in de C-horizont is verstoord. Hierboven is een rommelig bruingrijs pakket aanwezig waarin vondsten zijn gedaan. De boringen waar een bruingrijs pakket op het dekzand aanwezig is (10, 11 en 12) liggen in het zuiden van het onderzoeksgebied, aan de kant van de historische kern van Winschoten. Dit deel ligt aanzienlijk hoger dan het noordelijke deel. Mogelijk betreft het bruingrijze pakket een cultuurlaag/akkerlaag, waarin ook de top van het dekzand is opgenomen. De omgewerkte BC-horizont in boring 12 bevestigt dit vermoeden.