Plangebied natuurontwikkeling Beeksche Heide te Hilvarenbeek, gemeente Hilvarenbeek.

<p> In opdracht van Bosgroep Zuid-Nederland heeft RAAP in september 2025 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van geplande natuurontwikkeling in plangebied Beeksche Heide te Hilvarenbeek. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Hilvarenbeek ligt het plangebied in zones met een hoge verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars en onbekende verwachting (natte context). De daaraan gekoppelde vrijstellingsgrenzen worden mogelijk overschreden.
<p> Het plangebied ligt in een gebied met landduinen en dekzandwelvingen grenzend aan een (verspoelde) dekzandvlakte met daarin een dalvormige laagte met het Nestven. Volgens de bodemkaart komen in het plangebied veld- en haarpodzolgronden voor. Uit eerder onderzoek grenzend aan het plangebied is gebleken dat in de laagtes ook veen voor kan komen. In de directe omgeving van het plangebied liggen enkele vindplaatsen uit de steentijd. Het gebied is pas ver in de 20e eeuw omgezet van heide in bos en landbouwgrond. In de bossen (waartoe ook het plangebied behoort) is het microreliëf nog grotendeels intact.
<p> Op basis van de verzamelde gegevens is voor de hogere randen rondom de laagtes een hoge verwachting uitgesproken voor vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars. Gezien het gebruik als bos en het intacte microrreliëf zijn eventuele vindplaatsen naar verwachting gaaf. In de laagtes kunnen bovendien mogelijk goed geconserveerde resten verwacht worden gerelateerd aan de natte context (zoals afvaldumps of rituele deposities). Voor bewoningssporen uit de landbouwers periode is het gebied niet geschikt. Wel zijn karrensporen herkend die wijzen op het algemeen gebruik van de woeste gronden in de middeleeuwen en nieuwe tijd.
<p> Aangezien in het plangebied intacte archeologische resten direct vanaf het maaiveld verwacht worden, zijn ingrepen al snel verstorend. Ten aanzien van alle ingrepen wordt geadviseerd het insporen van materieel te voorkomen. Daarnaast wordt geadviseerd de plannen af te stemmen op de zones waar archeologische resten verwacht worden. In zone met een hoge verwachting die geplagd worden, wordt geadviseerd na de werkzaamheden een oppervlaktekartering uit te voeren.