ผลกระทบของค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจต่อการบริหารงบประมาณรายจ่ายประจำปีของกรุงเทพมหานคร

การค้นคว้าอิสระ เรื่อง ผลกระทบของค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจ ต่อการบริหารงบประมาณรายจ่ายประจำปีของกรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีของกรุงเทพมหานคร ตลอดจนสภาพปัญหาและผลกระทบของการจัดสรรงบประมาณของกรุงเทพมหานครเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจ และหาแนวทางการบริหารงบประมาณรายจ่ายประจำปีของกรุงเทพมหานครที่เหมาะสมกับค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจ ซึ่งการศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยอาศัยการศึกษาข้อมูลอนุกรมเวลาด้านรายได้ รายจ่าย และเงินสะสมของกรุงเทพมหานครตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 - 2564 มาวิเคราะห์ในเชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) โดยนำข้อมูลมาสรุปเป็นดัชนีชี้วัดทางการเงิน (financial ratio) และวิเคราะห์แนวโน้มทางการคลัง (Financial trend monitoring system : FTMS) ภายใต้กรอบการพยากรณ์ระยะปานกลาง 5 ปี โดยใช้วิธีวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นตรง (Linear Regression) เพื่อคาดการณ์รายได้ รายจ่าย ค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร และเงินสะสมของกรุงเทพมหานคร ผลการศึกษาพบว่าศักยภาพในการหารายได้ของกรุงเทพมหานครค่อนข้างน้อย และยังต้องพึ่งพิงรายได้จากส่วนราชการอื่นจัดเก็บและแบ่งให้ในสัดส่วนที่สูง เนื่องจากกรุงเทพมหานครมีข้อจำกัดด้านอำนาจในการจัดเก็บรายได้และนโยบายของผู้บริหารกรุงเทพมหานครที่ชะลอการจัดเก็บค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่สามารถจัดเก็บได้เอง อีกทั้งความสามารถในการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของกรุงเทพมหานครยังไม่สามารถทำได้ครอบคลุมจึงส่งผลต่อรายได้ที่กรุงเทพมหานครจัดเก็บเอง และการพยากรณ์ประมาณการรายได้ไปอีก 5 ปีข้างหน้า (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 – 2569) พบว่าความสามารถในการจัดเก็บรายได้ของกรุงเทพมหานครจะลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่รายได้จากหน่วยงานหรือส่วนราชการอื่นจัดเก็บและแบ่งให้จะค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ซึ่งในภาพรวมรายได้ของกรุงเทพมหานครจะขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างช้า ๆ สำหรับงบประมาณรายจ่ายของกรุงเทพมหานครพบว่า มีการขยายตัวเพิ่มขึ้นแต่ก็ยังไม่เพียงพอต่อการจัดบริการสาธารณะ ซึ่งเห็นได้จากงบประมาณรายจ่ายต่อปaระชากรตามทะเบียนราษฎร์มีจำนวน 13,000 บาท ถึง 15,000 บาทต่อคน แต่ในความเป็นจริงกรุงเทพมหานครยังมีประชากรแฝงอีกประมาณ 8 ล้านคน ส่งผลให้งบประมาณในการจัดบริการสาธารณะต่อประชากรในกรุงเทพมหานครลดลงเหลือเพียง 5,879.67 บาทต่อคนการที่กรุงเทพมหานครต้องรับภาระค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจปีละประมาณ 4,000 ล้านบาท ยิ่งเป็นการเพิ่มแรงกดดันทางงบประมาณและลดความสามารถในการจัดบริการสาธารณะของกรุงเทพมหานคร และส่งผลกระทบต่อสถานะทางการคลังของกรุงเทพมหานคร ทั้งด้านรายรับ รายจ่าย และเงินสะสมของกรุงเทพมหานคร เนื่องจากเดิมกรุงเทพมหานครมีงบประมาณรายจ่ายค่อนข้างจำกัดในการจัดบริการสาธารณะอยู่แล้ว เมื่อกรุงเทพมหานครต้องรับภาระค่าใช้จ่ายบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจ กรุงเทพมหานครจึงต้องบริหารงบประมาณรายจ่ายประจำปีด้วยการกันเงินงบประมาณไว้สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายบุคลากรนี้และต้องปรับลดงบประมาณรายจ่ายในด้านอื่นลง ซึ่งหากกรุงเทพมหานครมีความจำเป็นต้องใช้งบประมาณในการดำเนินการแก้ปัญหาสาธารณะ กรุงเทพมหานครจะนำเงินสะสมมาจ่ายขาดและจัดทำข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม ซึ่งการทำเช่นนี้ก็เป็นสิ่งจำเป็นในระยะสั้นที่ต้องเติมเม็ดเงินเข้ามาในระบบงบประมาณ เพื่อให้กรุงเทพมหานครสามารถจัดทำบริการสาธารณะได้เพียงพอกับความต้องการของประชาชน แต่หากกรุงเทพมหานครดำเนินนโยบายทางการคลังแบบนี้ในระยะยาวจะพบว่า ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ระดับเงินสะสมของกรุงเทพมหานครจะลดลงเหลือเพียง 4,146.19 ล้านบาท ซึ่งเงินสะสมจำนวนนี้เพียงพอให้กรุงเทพมหานครยืมมาจ่ายเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง และค่าตอบแทนได้เพียง 3 เดือนในช่วงต้นปีงบประมาณที่รายรับของกรุงเทพมหานครยังไม่สามารถจัดเก็บได้เท่านั้น แต่หากมีเหตุฉุกเฉินที่จำเป็นจะต้องนำเงินสะสมไปดำเนินการอย่างเร่งด่วน กรุงเทพมหานครก็จะไม่มีเงินสะสมเพียงพอที่สามารถนำดำเนินการแก้ไขเหตุฉุกเฉินนั้นได้ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยในครั้งนี้สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางให้หน่วยงานที่มีภารกิจถ่ายโอนอำนาจจัดเก็บข้อมูลค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจทั้งในกรอบบุคลากรเดิม และนอกกรอบบุคลากรเดิมเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการของบอุดหนุนจากสำนักงบประมาณ สำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรของกรุงเทพมหานคร อีกทั้งกรุงเทพมหานครยังต้องจัดทำกรอบประมาณการรายรับล่วงหน้าและกรอบประมาณการรายจ่ายระยะปานกลาง 5 ปี (Medium Term Expenditure Framework : MTEF) เพื่อวางแผนการหารายได้และควบคุมรายจ่าย ซึ่งจากผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า กรุงเทพมหานครต้องเพิ่มศักยภาพในการจัดเก็บรายได้และปรับลดค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรโดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรตามภารกิจถ่ายโอนอำนาจ ซึ่งหากกรุงเทพมหานครไม่ดำเนินการใด ๆ ย่อมส่งผลกระทบต่อการจัดบริการสาธารณะและสถานะทางการคลังของกรุงเทพมหานคร