Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Hagelkruisbaan (ong.) te Ospel (Gemeente Nederweert)

In de periode april – juni 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Hagelkruisbaan (ong.) te Ospel (gemeente Nederweert). De aanleiding hiertoe betreft de realisatie van twee Ruimte voor Ruimte woningen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van circa 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Weert en Nederweert (2017) grotendeels in de zone Categorie 5 (middelhoge verwachting). Binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Nederweert’ (vastgesteld 24-11-2009) geldt voor het grootste deel van de planlocatie de dubbelbestemming Waarde – Archeologie.

Op het AHN is een duidelijk reliëf te herkennen binnen de zone van de dekzandvlakten en dekzandwelvingen, waarbij zowel het plangebied als de directe omgeving relatief hoog in het landschap liggen. De hooggelegen dekzandruggen en dekzandwelvingen in de directe nabijheid van waterlopen, zullen ideale bewoningslocaties voor jager-verzamelaars zijn geweest. Er geldt een middelhoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het (laat)-paleolithicum tot en met het mesolithicum.
De latere landbouwende samenleving zal het plangebied vanwege de relatief hoge ligging in het landschap een aantrekkelijke vestigingslocatie zijn geweest. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen.
Het plangebied ligt aan de Hagelkruisbaan ten noord(oosten) van de historische kern van Ospel. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied sinds tenminste circa 1800 onbebouwd was en tot ver in de 19e eeuw uit heidegronden bestond en later in gebruik werd genomen als bouwland en weiland. Er geldt een lage verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in het plangebied bestaat uit (deels) intacte veldpodzolgronden. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden aangetroffen van archeologische resten uit de periode vanaf het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. De in het vooronderzoek opgestelde middelhoge archeologische verwachting voor deze perioden blijft dan ook gehandhaafd. De verwachting voor de periode laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum en late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd is laag.
Op basis van de bodemkundige gesteldheid kunnen onder de antropogeen opgebrachte bovengrond (0 - 25 centimeter beneden maaiveld) archeologische resten aanwezig zijn. Wanneer er graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden, dan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaat. Op basis hiervan wordt voor het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit vervolgonderzoek geldt voor het hele plangebied.
Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente Nederweert).
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst en akkoord bevonden door de bevoegde overheid (gemeente Nederweert), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.