Plangebied Pijlsweerd-Noord te Utrecht, gemeente Utrecht .

<p>
In opdracht van de gemeente Utrecht heeft RAAP in juni – augustus 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Pijlsweerd-Noord te Utrecht in de gemeente Utrecht (figuur 1).
<p>
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgen de uitspraken worden gedaan:
<p>
• Volgens het bureauonderzoek gold voor het plangebied een verwachting voor de periode late bronstijd tot en met de nieuwe tijd. In de oeverafzettingen van de Oud-Aa en/of de Vecht werden archeologische resten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen verwacht. Resten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd werden met name in ophogingslagen voorzien.
<p>
• Tijdens het onderzoek zijn ophogingslagen aangeboord die mogelijk dateren uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. De basis van dit pakket bevindt zich tussen 0,60 en 1,40 m - mv (1,13 – 0,27 m +NAP). Er is geen dateerbaar materiaal aangetroffen, waardoor de datering niet met zekerheid kon worden vastgesteld. Op basis van historisch kaartmateriaal, waaronder de kaart van Van Deventer uit 1570, blijkt dat er in de omgeving sprake was van bewoning. Het is daarmee aannemelijk dat er ook in de late middeleeuwen in het plangebied bewoning aanwezig kan zijn geweest.
<p>
• In het onderliggende pakket zijn rommelige oever- en beddingafzettingen aangetroffen. Dit kan erop duiden dat de oevers al in de late middeleeuwen in gebruik zijn geweest.
<p>
• Binnen de oeverafzettingen, en mogelijk ook in de ophogingslagen, kunnen nog resten van bewoning aanwezig zijn. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat sporen die verband houden met kasteel Pijlsweerd – hoewel het waarschijnlijker is dat dit kasteel noordelijker was gelegen – binnen het plangebied aanwezig zijn. Voor de historische ontwikkeling van het plangebied kan vervolgonderzoek daarom waardevolle informatie opleveren, met name over de bewoning direct ten noorden van de Bemuurde Weerd. Om deze redenen wordt de archeologische
verwachting voor het plangebied gehandhaafd.
<p>
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het noorden van het plangebied - ter hoogte van boringen 1, 2, 3 en 4 - (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt
voorkomen. Dat kan door de ingrepen niet dieper te laten gaan dan 0,30 m -mv, aangezien het archeologisch niveau vanaf 0,60 m -mv wordt verwacht.
<p>
Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
<p>
Geadviseerd wordt om een onderzoek in de vorm van een archeologische begeleiding conform protocol Opgraven uit te laten voeren. Dit houdt in dat tijdens de werkzaamheden een erkend archeologisch onderzoeksbureau er op toeziet dat er geen archeologisch relevante sporen, structuren en vondsten worden aangetast en indien nodig dat deze worden ingemeten, gedocumenteerd en geborgen.
<p>
In de rest van het plangebied – ter hoogte van boringen 5 en 6 - wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
<p>
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Utrecht, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
<p>