Archeologisch bureauonderzoek Dorpstraat 33 te Oosterwijtwerd, gemeente Eemsdelta (GR)

<p>Laagland Archeologie heeft in juni 2024 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Dorpstraat 33 te Oosterwijtwerd. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop en nieuwbouw van een schuur.</p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>
Het plangebied ligt in het Fries – Gronings kleigebied. Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een zone met vlakte van getijdeafzettingen. Op de detailbodemkaart ligt het gebied in een zone met afwisselend kalkarme en kalkrijke poldervaaggronden. Op het AHN is te zien dat de zuidelijke helft van het plangebied op een significante verhoging ligt. Dit betreft een historische wierde. De locatie van de te nieuwbouwen schuur ligt op de verhoging van de wierde.</p><p>
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de IJzertijd – Nieuwe Tijd bekend. Dit betreft de wierde waarop de zuidelijke helft van het plangebied zich bevindt. Deze wierde loopt verder naar het zuiden op.</p><p>
Voor de reformatie (16e eeuw) behoorde het land bij de boerderij toe aan het klooster in Oosterwierum. De boerenbehuizing werd in 1759 gekocht door ene Derk Klaassen Bäcker. In de loop van de tijd komt het boerenerf in het bezit van de familie Tiessen.</p><p>
Op de eerste kadastrale kaart (circa 1825) is een schuur weergegeven in de zuidoostelijke hoek van het plangebied. Dit betreft waarschijnlijk een voorganger van de huidige schuur. Het terrein is op de OAT (Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel) aangeduid als bouwland aan de noordzijde en boomgaard in de zuidwestzijde. </p><p>De huidige schuur is waarschijnlijk in 1834 gebouwd, als een éénkapsschuur. Tussen 1834 en 1930 is de schuur uitgebreid naar een tweekapsschuur. Deze is in 1930 uitgebreid en de kap verhoogd en daarbij even hoog gemaakt als de al aanwezige kapschuur.
Op de topografische kaart van 1909 is te zien dat een kanaaltje loopt door de noordzijde van het plangebied. dit kanaaltje gaat onder de weg door tegen de oostzijde van het plangebied. Bij deze weg bevond zich een klapbrug (‘Tiessens klap’). Deze klapbrug werd in 1917 afgebroken. Rond 1962 verschijnt mogelijk een schuurtje in de zuidwesthoek van het plangebied. Deze is rond 1984 weer verdwenen. In 1994 verschijnt een nieuwe woning aan de noordoostzijde van het plangebied.</p><p>
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Eemsdelta. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. M. Kenemans.</p><p>
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>