การออกแบบเครื่องมือและกระบวนการเพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของผู้ปกครองในฐานะผู้อำนวยการเรียนรู้ภายในครอบครัวผ่าน ‘บันทึกสำหรับครอบครัว’ และกระบวนการโค้ช

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาเครื่องมือและกระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของผู้ปกครองในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 โดยกลุ่มผู้ปกครองของของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนต้นเป็นกลุ่มเป้าหมายและใช้กระบวนการวิจัยอิงการออกแบบซึ่งแบ่งเป็น 3 ระยะโดยมีขั้นตอนการวิจัยและการสรุปผลดังนี้ ระยะการวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มเป้าหมายจำนวน 4 คน พบว่า กลุ่มผู้ปกครองมีความต้องการเรียนรู้เกี่ยวกับบทบาทของผู้ปกครองที่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันและการตระหนักรู้เท่าทันอารมณ์เพื่อรักษาบรรยากาศความสัมพันธ์ภายในครอบครัวระยะการออกแบบและสร้างเครื่องมือจัดกระทำแบบจำลองผ่านการให้กลุ่มเป้าหมายขนาดเล็กเข้าร่วมกระบวนการเรียนรู้บางกิจกรรมและทดลองใช้บันทึกสำหรับครอบครัวระยะสั้น ทั้งนี้เป็นการดำเนินการแบบวนรอบ 3 รอบ รอบละ 4-5 คน จากนั้นเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ประสบการณ์เพื่อใช้เป็นแนวทางพัฒนาเครื่องมือ พบว่า รูปแบบกระบวนการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับกลุ่มเป้าหมายคือการจัดกระบวนการโค้ชผ่านการตั้งคำถามสะท้อนคิดวิเคราะห์และการสนทนาระหว่างผู้เข้าร่วมเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์แก้ไขปัญหาในครอบครัวกับการเสริมแรงกำลังใจซึ่งกันและกันระยะทดสอบประสิทธิผลเป็นขั้นตอนที่นำนวัตกรรมทั้งกระบวนการโค้ชทางออนไลน์เต็มรูปแบบและบันทึกสำหรับครอบครัวฉบับสมบูรณ์มาทดสอบประสิทธิผลกับกลุ่มเป้าหมายอาสาสมัครจำนวน 12 คนเป็นระยะเวลาหนึ่งเดือน โดยเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์แบบกลุ่มเพื่อสำรวจประสบการณ์และการเปลี่ยนแปลงของผู้เข้าร่วมศึกษา พบว่า การจัดกระบวนการเรียนรู้แบบกลุ่มที่ให้ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ชีวิตและความคิดเห็นกันระหว่างครอบครัวช่วยต่อยอดความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของผู้ปกครอง การออกแบบกระบวนการและเครื่องมือควรให้กลุ่มเป้าหมายมีส่วนร่วมในการชี้นำเป้าหมายการเรียนรู้ที่ต้องการและสนใจ การใช้แบบบันทึกครอบครัวยังช่วยให้ผู้ใช้งานได้ฝึกทักษะสะท้อนตนเอง (Self-Reflection) และการตระหนักรู้เท่าทันตนเอง (Self-awareness)