Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen Infra Bereikbaarheid Eindhoven Noordwest, gemeenten Oirschot en Best

<p>De gemeente Eindhoven is voornemens een nieuwe verbindingsweg te realiseren tussen het vliegveld Eindhoven en de Rijksweg A58. Hiervoor voert de gemeente Eindhoven momenteel een bestemmingsplan procedure ten einde de realisatie van deze weg mogelijk te maken. Delen van “De Challenge” lopen uiteindelijk ook over het grondgebied van de gemeenten Best en Oischot.</p><p>Uit het bureauonderzoek is naar voren gekomen dat het plangebied is gelegen in een richting het oosten afhellend gebied. Het noordwestelijke deel van het plangebied is relatief hooggelegen en maakt een dwarsdoorsnede door een dekzandrug waarop een grafveld uit de late bronstijd en vroege ijzertijd ligt. Dit grafveld is in de jaren 30 door W.J.A. Willems onder supervisie van A.E. van Giffen opgegraven, waarbij vele kringgreppelgraven, enkele langbedden, vlakgraven (‘losse’ crematiegraven zonder heuvellichaam) en bijzettingen zijn aangetroffen. Nadien is de plaats van dit grafveld aangewezen als archeologisch rijksmonument.</p><p>Op dezelfde dekzandrug of op de flanken hiervan is de kans op archeologische resten van nederzettingen uit de bronstijd of ijzertijd aanwezig (eventueel behorende bij dit grafveld), maar kunnen ook resten aanwezig zijn van bewoning of verblijf in het mesolithicum of neolithicum. Resten van bewerkt vuursteen en natuursteen zijn door Willems aangetroffen, buiten het verband met het grafveld, hetgeen duidt op een mogelijk gedeeltelijk verstoorde vindplaats uit een oudere periode (mesolithicum of neolithicum). </p><p>Het zuidelijk en het oostelijk deel van het plangebied is gelegen in een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden. Het colluvium is veelal lemig of zeer fijnzandig van aard, waardoor het oppervlaktewater of grondwater langdurig op deze plaats kan zijn gestagneerd, wat leidde tot vennetjes en veen. Hierdoor zal het gebied over het algemeen te nat zijn geweest voor bewoning. Niettemin zijn er in dit gebied glooiingen aanwezig die kunnen duiden op de aanwezigheid van dekzandkopjes; dergelijke plaatsen kunnen in het mesolithicum en neolithicum nog bewoond of gebruikt zijn. Het beekdal of de vennetjes in dit gebied kunnen een plaats zijn geweest voor het brengen van een ritueel offer of depositie: een tweetal geslepen bijlen die in het plangebied zijn aangetroffen kunnen wellicht als zodanig worden geïnterpreteerd.</p><p>Het vermelden waard is nog het urnenveld dat naar verluid aanwezig was op een dekzandrug aan de noordzijde van de Ekkersrijt nabij de kruising van de beek met de Oirschotsedijk/ Eindhovensedijk. Een dekzandrug op deze plaats is echter noch op de bodemkaart, noch op historische kaarten aanwezig. Doordat de ontginning buiten archeologisch toezicht plaatsvond zijn over dit urnenveld weinig exacte gegevens bekend. Het is mogelijk dat van een (dek)zandrug op deze plaats, laat staan het urnenveld, weinig of niets meer in situ aanwezig is.<br>Tijdens het veldwerk is gebleken dat de bodemopbouw goed aansluit bij de in het bureauonderzoek genoemde bodems. In het noorden van het gebied is sprake van (resten van) een door stuifzand afgedekte podzol. In de rest van het gebied is sprake van leek-of woudeerdgronden. De bodemopbouw is slechts in geringe mate verstoord door landbouw- of bosbouwactiviteiten. <br>Op basis van het veldonderzoek kan de aanwezigheid van archeologische resten in het plangebied niet worden uitgesloten. Het advies luidt om over te gaan tot het uitvoeren van archeologisch proefsleuvenonderzoek in het noordelijk gedeelte van het plangebied en de dekking daarvan te differentiëren op basis van de archeologische verwachting en status. Voor dit proefsleuvenonderzoek dient een PvE te worden opgesteld. In overleg tussen de verschillende stakeholders (RCE, ODZOB, opdrachtgever) is besloten na het proefsleuvenonderzoek een eerste evaluatiemoment te plannen om daarna een aanvulling op het bestaande PvE te maken voor een doorstart naar een archeologische opgraving. <br>Voor het zuidelijk gedeelte van het tracé wordt geadviseerd vooralsnog af te zien van een proefsleuvenonderzoek omdat bureau- en booronderzoeken aantonen dat dit deel van het tracé gelegen is in het beekdal van de Ekkersrijt. Antea Group adviseert hier een nader booronderzoek uit te voeren (karterende fase). Op basis van de beoordeling door ODZOB van de concept versie van deze rapportage en de daarin gemaakte analyse waarbij er in het zuidelijk deel van het plangebied sprake zou kunnen zijn van een voorde, is besloten om alleen in de beperkte overgangszone van de Ekkersrijt en de Oirschotse dijk een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek komt in de plaats van het door ons geadviseerde karterende booronderzoek op de dekzandkop omdat het feitelijk op dezelfde locatie ligt.<br>Bovenstaande betreft een selectieadvies, het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan de eerder genoemde bevoegde overheden.</p>