Beugen, Dorpsstraat, Archeologische Begeleiding onder prococol Opgraven van de aanleg van funderingssleuven in de dorpskern

<p>In opdracht van de gemeente Boxmeer is het aanleggen van funderingssleuven aan de Dorpsstraat in Beugen archeologische begeleid. Hier is het bestaande gemeenschapshuis gesloopt en is nieuwbouw gepland. Op basis van de ligging van het bouwplan in de dorpskern van Beugen werd besloten tot het uitvoeren van een archeologische begeleiding van de grondwerkzaamheden in het niet verstoorde, westelijke, gedeelte van het plangebied. Het plangebied ligt aan een voormalige meander van de Maas en kent daardoor een zeer dynamische ontstaansgeschiedenis. Naast sedimentatie is er door de rivier ook veel erosie geweest. Met het warmer worden van het klimaat werd de waterafvoer van de rivier regelmatiger. Daardoor ontstond een rivierdalvlakte die zich geleidelijk in oostelijke richting heeft verlegd, waardoor bewoning op de oude gronden mogelijk werd. Het plangebied ligt tegenover de kerk van Beugen, die in 1294 voor het eerst wordt vermeld. Omtrent de bewoning in deze periode is weinig bekend. Ook zijn er van het plangebied geen archeologische vondstmeldingen bekend. In een wijdere omgeving zijn vindplaatsen uit meerdere perioden geregistreerd. Op basis van historisch kaartmateriaal werd de kans op het aantreffen van bewoningssporen uit de nieuwe tijd aannemelijk geacht. Het plangebied ligt op de hoek van de Dorpsstraat en de Kerkstraat, direct ten westen van de kerk. Het oostelijke deel van het plangebied was diepgaand verstoord door de sloop van het bestaande gemeenschapshuis en viel buiten de archeologische begeleiding. In de westelijke helft werd het uitgraven van de funderingssleuven archeologisch begeleid. Deze hadden een breedte van 2 meter en werden aangelegd tot in het ongestoorde zand. Dit lag gemiddeld op circa 2,40 meter beneden het maaiveld. In totaal werd 136,80 m² onderzocht. De resultaten van de begeleiding betreffen enerzijds de bodemopbouw en anderzijds de aangetroffen sporen. In de bodemopbouw kon het geologisch model worden bevestigd en gedetailleerd worden ingevuld. Met name in het onderste zandpakket (de C-horizont) werd een gelaagdheid vastgesteld die wees op een zich in noordelijke richting verleggende meander van de Maas. Zeer lokaal werden kleiige afzettingen gedocumenteerd, waarbij een lokale depressie tijdens een van de vele overstromingen van de Maas gedeeltelijk met sediment is opgevuld. De bodemopbouw erboven duidt op een beakkering van het westelijke deel van het plangebied, mogelijk vanaf het begin van de nieuwe tijd. Een greppel vormt dan de scheiding tussen het bouwland en de straat. In de gedocumenteerde sporen werd een drietal kuilen herkend, die op basis van de vondsten in de late middeleeuwen gedateerd konden worden. Hoewel voor de functie van de kuilen geen aanwijzingen konden worden verzameld wees hun aanwezigheid wel op een bewoond areaal in de nabijheid. De vermoedelijke nederzetting moet rond 1200 na Chr. worden gedateerd, met een mogelijk begin in de volle middeleeuwen. De meest aannemelijke locatie van de kern van het bewoonde areaal werd in de nabijheid van de kerk verondersteld, maar door de diepgaande verstoring van het oostelijke gedeelte van het plangebied werden hiervoor geen aanwijzingen gevonden. De conclusie luidt dan ook dat er in de kern van Beugen rond 1200 reeds bewoning aanwezig was. De juiste aard en omvang van deze bewoning kon niet worden vastgesteld, maar een landelijke nederzetting bestaande uit een of enkele boerderijen met bijgebouwen lijkt het meest aannemelijk. Deze nederzetting moet rondom de kerk worden gesitueerd, maar de precieze locatie is ervan eveneens onzeker. Dit betekent wel dat bij toekomstige grondwerkzaamheden in de kern van Beugen archeologisch onderzoek wordt aanbevolen.</p>