Plangebied Heeswijkse Aa - Beemden in Heeswijk, Gemeente Bernheze

<p>In opdracht van Elings B.V. heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd in plangebied Heeswijkse Aa – Beemden in de gemeente Bernheze. Het doel van dit onderzoek was het verkrijgen van inzicht in de archeologische resten die in het plangebied verwacht worden en de te verwachten diepteligging en fysieke kwaliteit daarvan. In het plangebied is in het verleden door amateurarcheologen al vaak een veldkartering uitgevoerd. Deze karteringen hebben veel vondsten opgeleverd uit diverse archeologische perioden (Steentijd, IJzertijd, Romeinse tijd en Middeleeuwen). De exacte vondstlocatie is onbekend (de gemelde coördinaten liggen centraal in het plangebied). Gezien de grote hoeveelheid vondsten lijkt het er op dat het plangebied altijd intensief in gebruik is geweest voor bewoning (met bijbehorende begraving en beakkering).</p><p>Op basis van het bureauonderzoek en verkennend booronderzoek blijkt dat in het plangebied duidelijk van een driedeling sprake is:</p><p>1. Het noordelijke deel van het plangebied ligt op een uitloper van grotere dekzandruggencomplexen waarop ook Heeswijk ligt (figuur 10: roze). Het gebied was in het verleden (19e eeuw) voornamelijk in gebruik als akkerland. In het meest noordelijke deel van het gebied lag wat bebouwing. In het gebied zijn afwisselend hoge zwarte enkeerdgronden, veldpodzolgronden en zogenaamde AC-profielen aanwezig. Tijdens het veldwerk is een deel van het gebied extensief belopen (figuur 9: zone met een matige vondstzichtbaarheid). Hierbij is een groot aantal vondsten aangetroffen uit met name de IJzertijd en Romeinse tijd, maar ook uit het Mesolithicum- Neolithicum en Volle-Late Middeleeuwen. Op basis hiervan geldt voor dit gebied een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen die gerelateerd zijn aan ‘droge archeologie’ (bewoning, begraving, beakkering). Met name vindplaatsen van landbouwers (Neolithicum t/m Nieuwe tijd), die zich onder andere kenmerken door de aanwezigheid van dieper ingegraven grondsporen, kunnen in relatief goede conditie voorkomen.</p><p>2. Het centrale deel van het plangebied betreft het beekdal van de Aa (figuur 10: donkerblauw). Het gebied was in het verleden (19e eeuw) voornamelijk als weiland en bos in gebruik. Rond 1803 lagen in het gebied minstens drie historische elementen (twee bruggen en een watermolen).<br>In het gebied zijn natte eerdgronden aanwezig die ontwikkeld zijn in beekafzettingen.<br>Op basis hiervan geldt voor het gebied een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen die gerelateerd zijn aan ‘natte archeologie’ (beekovergangen, watermolens, afvaldumps, rituele deposities e.d.) voor alle archeologische perioden. Met name in de nattere delen van het beekdal kunnen, onder anaërobe omstandigheden, ook organische resten nog in relatief goede staat aanwezig zijn.</p><p>3. Het zuidelijke deel van het plangebied betreft natte, laaggelegen gronden die grenzen aan het beekdal van de Aa (figuur 10: lichtblauw). Dit gebied was in het verleden (19e eeuw) eveneens voornamelijk als weiland en bos in gebruik. In het gebied zijn natte eerdgronden aanwezig die ontwikkeld zijn in dekzandafzettingen. Op basis hiervan geldt voor het gebied een middelhoge archeologische verwachting voor vindplaatsen die gerelateerd zijn aan ‘natte archeologie’. Het verwachte vondstenspectrum is niet nader te specificeren. Organische resten worden hier niet verwacht.</p><p>Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied archeologische resten verwacht worden die gerelateerd zijn aan ‘droge archeologie’ (figuur 10; noordelijke deel van het plangebied) en aan ‘natte archeologie’ (figuur 10; zuidelijk deel plangebied). Toekomstige bodemingrepen in het plangebied die dieper reiken dan de bouwvoor (30 cm -Mv) zullen naar verwachting dan ook leiden tot aantasting van eventueel behoudenswaardige archeologische resten.</p>