Oosterwolde, Zonnepark Venekoten, Gemeente Ooststellingwerf (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)

<p>Door De Steekproef bv is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Venekoten te Oosterwolde, gemeente Ooststellingwerf, provincie Fryslân. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande bouw van een zonnepark. De ontwikkeling van de bouw van het zonnepark bestaat uit twee fasen. Het plangebied voor de eerste fase is circa 8 hectare groot. Voor het terrein voor de tweede fase van de bouw is nog overleg met de gemeente. Dit onderzoek richt zich alleen op het plangebied dat in de eerste fase ontwikkeld gaat worden. Voor de bouw van het zonnepark zal gebruik gemaakt worden van opstellingen met een fundering van boorpalen met een diepte van circa 1 m beneden maaiveld. Daarnaast worden transformatoren geplaatst op een zandcementfundering (in de basis een betonnen plaat) met een diepte van circa 1 m beneden maaiveld. De elektriciteitskabels zullen worden gelegd op een maximale diepte van 1 m beneden maaiveld. Voor het ontwerp van de eerste fase van de bouw van het Zonnepark zie Appendix IV. Deze bodemingrepen betekenen mogelijk een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden. </p><p>In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is uitgegaan van een hoge kans op resten uit de steentijd-bronstijd en een hoge kans op resten uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd. In het plangebied kunnen zich op enige diepte archeologische lagen uit de steentijd bevinden, die zijn afgedekt door een veen- of kleidek.<br> In de rivierdalen (liefst afgedekt met een veenlaag) kunnen allerlei aan water gerelateerde relicten bewaard zijn gebleven. Het kan hierbij gaan om resten van steigers, houten bruggen, boten en offers (o.a. bijlen, bronzen lanspunten en aardewerk). <br>Als een restant van het voormalige veendek bewaard gebleven is, kan het loopvlak uit de steentijd ook nog aanwezig zijn. Maar er zijn ook resten van oversteekplaatsen (voorden) aangetroffen in de dalen van de Tjonger en Linde. Vanuit deze rivierdalen zijn de gebieden grenzend aan deze rivieren (nu smallere veenrivieren) al vanaf de middeleeuwen in ontginning genomen. Organische relicten zullen vanwege de laaggelegen beekdalbodem in het plangebied niet meer aanwezig zijn, wel kunnen anorganische relicten worden aangetroffen.<br> <br>Het Inventariserend Archeologisch veldonderzoek is uitgevoerd op 20 maart 2018. Er zijn vijftien boringen uitgevoerd (zie Figuur 12). Er zijn in de bodem geen cultuurlagen of archeologische indicatoren waargenomen. Aangezien in de bodem van het plangebied geen (resten van) een podzolbodem aanwezig zijn, lijkt de bodem niet voldoende (lang) droog te zijn geweest tijdens de steentijd. Daarom is de kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de steentijd klein. Het onderzoek heeft ook geen vondsten opgeleverd uit de middeleeuwen of nieuwe tijd. Aangezien er vrijwel geen veen bewaard is gebleven in het plangebied (enkel in de boringen 11 en 12 en een veraarde veenlaag in boring 7) zullen eventuele sporen uit de middeleeuwen hoogstwaarschijnlijk zijn aangetast. Het onderzoek heeft geen aanwijzingen opgeleverd voor archeologische vindplaatsen.</p><p>Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)<br>Op basis van de afwezigheid van cultuurlagen en van archeologische indicatoren en op basis van het ontbreken van intacte podzolbodems achten wij de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied Oosterwolde, Zonnepark Venekoten laag. Aangezien het onderzoek geen aanwijzingen heeft opgeleverd voor archeologische waarden, adviseren wij om geen nader archeologisch onderzoek te ondernemen en het terrein vrij te geven. Wel wijzen wij erop dat als bij het graafwerk ten behoeve van het Zonnepark onverhoopt toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Ooststellingwerf.</p><p>De gemeente Ooststellingwerf heeft op 5 april 2018 laten weten het selectieadvies in dit rapport op te volgen. In deze definitieve versie zijn de opmerkingen en aanvullingen verwerkt die zijn aangedragen namens de gemeente Ooststellingwerf die daarbij is geadviseerd door de archeoloog van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân (mevr. A. Mennens).</p>