Laatmiddeleeuwse terpen in beeld: een inventariserend veldonderzoek middels verkennende boringen te Nes, gemeente Schagen, en te Zijdewind, gemeente Hollands Kroon.

In september 2015 heeft Hollandia archeologen in opdracht van de provincie Noord-Holland een inventariserend veldonderzoek middels verkennende boringen uitgevoerd op de locaties Nes 20 en Provinciale weg 5. De directe aanleiding voor het inventariserend onderzoek is de herinrichting van de N241, waarbij huizen zullen worden gesloopt en een extra rijbaan, inclusief greppels, fietspaden en dergelijke, zal worden aangelegd. Met het verkennende booronderzoek dient de intactheid van de bodem te worden vastgesteld en eventuele in de ondergrond aanwezige archeologische resten te worden aangetoond. Hierbij werd in het bijzonder aandacht besteed aan de nog zichtbare middeleeuwse terpen die op beide locaties aanwezig zijn. Deze maken deel uit van een groter terpen- en dijkenpatroon dat de basis vormt van het cultuurlandschap van Schagen en omgeving. Uit de boringen is gebleken dat de ondergrond op beide locaties bestaat uit grotendeels onverstoorde, antropogene ophogingslagen van zandige en siltige klei, waarvan de vroegste ophogingen waarschijnlijk al in de middeleeuwen zijn opgeworpen. Tevens is onder de terpen veen aanwezig, wat uitzonderlijk is te noemen aangezien het veendek door ontginningen in de middeleeuwen vrijwel overal in de regio is verdwenen. De archeologische waardering van beide locaties en met name van de Provincialeweg 5 is dan ook dermate hoog dat zij behoudenswaardig zijn bevonden en archeologische vervolgstappen genomen dienen te worden. Ten noorden van de Nesdijk heeft Hollandia archeologen in 2014 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd, waarbij eveneens behoudenswaardige resten werden aangetroffen. In dit rapport is voor deze locatie een selectieadvies opgenomen. Advies: vervolgonderzoek Dit vooronderzoek vormt de basis van het vervolgonderzoek en rapportage van de opgravingen langs de N241. In 2024 is een Noord-Hollandse Archeologische Publicatie nr 14 uitgegeven onder de naam 'Wonen aan het Witsmeer' (zie ook reeksnummer 726)