Gemeente Heusden. Plangebied De Gorsen te Elshout

<p>Het plangebied maakt deel uit van de overgang van een dekzandrug naar een laagte, op de overgang van het dekzandgebied naar het riviergebied van de Maas. Vanaf het neolithicum is dit gebied geleidelijk bedekt geraakt met veen. Vanaf 1000 n.C. is het veengebied vanaf de oeverwal van de Oude Maas ontgonnen, waarbij op de oude dekzandrug een achterkade is aangelegd. Door de verbeterde ontwatering en mogelijk door veenwinning is het veen in de loop der eeuwen verdwenen. Als gevolg van verploeging van het restveen en plaggenbemesting is in het plangebied een (matig) dik humeus cultuurdek ontstaan, waardoor archeologische waarden tegen verstoring beschermd zijn. Als gevolg van de verploeging zal de natuurlijke bodem naar verwachting in het cultuurdek zijn opgenomen. Gezien de eeuwenlange bedekking met veen zal de onderliggende bodem van oorsprong bestaan uit een veldpodzolgrond en/of een relatief natte gooreerd- of beekeerdgrond. Op de achterkade is in de loop van de middeleeuwen het dorp Elshout ontstaan. Het uiterste noordelijke deel van het plangebied maakt deel uit van het uiterste zuidelijke deel van dit dorpslint en was in ieder geval in het begin van de 19e eeuw in gebruik als tuin en boomgaard. Plaatselijk heeft in de loop van de 20e eeuw bebouwing plaatsgevonden in het plangebied. Voor zover bekend gaat dit om kassen en schuren of loodsen, die over het algemeen een beperkte funderingsdiepte en -omvang hebben (fundering op poeren). De verwachting is derhalve dat het archeologisch sporenniveau niet of nauwelijks is verstoord. In de omgeving van het plangebied zijn daadwerkelijk archeologische waarden aangetroffen, die dateren uit de steentijd en de late middeleeuwen B-nieuwe tijd. </p><p>Op basis van deze resultaten wordt aan het plangebied een middelhoge verwachting toegekend voor archeologische waarden (vuursteenvindplaatsen, nederzettingen, graven e.d.) uit het laat-paleolithicum tot en met het neolithicum. Gezien de vermoedelijke veenbedekking geldt voor de periode vanaf het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen een lage verwachting. Voor het uiterste noordelijke deel van het plangebied geldt voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd een middelhoge verwachting voor archeologische waarden (perifere nederzettingsresten). Voor het zuidelijke deel geldt voor deze periode een lage verwachting, hoewel hier wel sporen van agrarische activiteiten uit deze periode zullen voorkomen. </p><p>Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van een relatief laaggelegen gebied met fluvioperiglaciale afzettingen met hout- en plantenresten. De C-horizont is afgedekt met een matig dik tot dik cultuurdek. Het noordwestelijke deel van het plangebied is tot diep in de C-horizont verstoord. Gezien het zeer natte karakter van het gebied en de aangetroffen verstoring, is de archeologische verwachting bijgesteld naar laag voor alle perioden en wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen.</p>