ประสิทธิผลการรักษาอาการปวดเส้นประสาทภายหลังงูสวัดด้วยเข็มกด: เปรียบเทียบกับการรักษาด้วยเข็มใบสนต่อด้วยเครื่องกระตุ้นเข็ม

ภาวะปวดเส้นประสาทภายหลังงูสวัด คือกลุ่มอาการปวดในผู้ป่วยงูสวัดหลังจากที่ผื่นหายแล้ว ผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีอาการปวดรุนแรงและเรื้อรัง ต้องได้รับยารักษาหลายขนานร่วมกันกับการรักษาอื่นๆ ในการควบคุมและระงับอาการปวด เช่น การฝังเข็ม ซึ่งมีชนิดเข็มและเทคนิคการกระตุ้นเข็มแตกต่างกันหลายชนิด เข็มกด เป็นเข็มที่มีขนาดเล็ก ใช้ง่าย ปลอดภัย มีการนำมาใช้แทนเข็มใบสนต่อด้วยเครื่องกระตุ้นเข็มในการรักษาภาวะปวดเส้นประสาทภายหลังงูสวัด แต่ยังไม่เคยมี การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผลการรักษาระหว่างเข็มสองชนิดนี้ วิธีการศึกษา เป็นการศึกษารูปแบบ Non-randomized therapeutic research โดยเก็บรวบรวมข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียน ที่คลินิกฝังเข็ม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่มีอาการปวดเส้นประสาทภายหลังงูสวัดที่เข้ารับการรักษาฝังเข็มตั้งแต่ 1 มกราคม 2553 ถึง 31 ธันวาคม 2560 จำแนกผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่มได้แก่ กลุ่มที่ได้รับการรักษาด้วยเข็มกด และกลุ่มที่ได้รับการรักษาด้วยเข็มใบสนต่อด้วยเครื่องกระตุ้นเข็ม ปรับความแตกต่างเริ่มต้นของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม และปัจจัยที่เอื้อให้ได้รับการรักษาชนิดใดชนิดหนึ่งด้วย propensity score matching method ก่อนเปรียบเทียบผลการรักษาของเข็มทั้งสองชนิด วิเคราะห์ผลด้วยการทดสอบ exact probability test, t-test และ ranksum test ผลการศึกษา ผู้ป่วยที่ศึกษาทั้งหมด 243 ราย เป็นผู้ป่วยที่รักษาด้วยเข็มกด 190 ราย (ร้อยละ 78.2) และรักษาด้วยเข็มใบสนต่อด้วยเครื่องกระตุ้นเข็ม 53 ราย(ร้อยละ 21.8) หลังจาก ปรับความแตกต่างเริ่มต้นและปัจจัยที่เอื้อให้ได้รับการรักษาชนิดใดชนิดหนึ่งของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มด้วย propensity score matching method คงเหลือผู้ป่วยกลุ่มละ 48 ราย แต่ละกลุ่มเป็นเพศหญิง มากกว่าเพศชาย ในอัตราส่วนประมาณ 60:40 กลุ่มเข็มกดมีอายุเฉลี่ย 65.9±9.6 ปี กลุ่มเข็มใบสนมี อายุเฉลี่ย 67.5±11.7 ปี ผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มมีโรคประจำตัวและยาที่ได้รับเพื่อควบคุมอาการปวดไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญ กลุ่มเข็มใบสนมีระยะเวลาที่เป็นมานานกว่ากลุ่มเข็มกด (123.4±187.2 วัน และ 176.3±415.5 วัน, p=0.246) ตำแหน่งที่ปวดของทั้งสองกลุ่มส่วนใหญ่เป็น facial dermatome (ร้อยละ 41.7 และ 43.8) รองลงไปคือ cervical dermatome (ร้อยละ 25.0 และ 22.9) thoracic dermatome (ร้อยละ 22.9 และ 20.8) คะแนนปวดก่อนการรักษาฝังเข็มของทั้งสองกลุ่มใกล้เคียงกัน (7.8±2.0 คะแนน และ 7.9±2.2 คะแนน, p=0.923) หลังได้รับการรักษากลุ่มเข็มกดคะแนนปวดลดลง 5.4±2.8 คะแนน กลุ่มเข็มใบสนคะแนนปวดลดลง 5.4±2.9 คะแนน ไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p=0.985, power=0.970) สรุปผลการศึกษา การรักษาภาวะปวดเส้นประสาทภายหลังงูสวัดด้วยเข็มกด มีประสิทธิผลไม่แตกต่างกับการรักษาด้วยเข็มใบสนต่อด้วยเครื่องกระตุ้นเข็ม