Plangebied Familiegraf De Rijk te Tegelen, gemeente Venlo

In opdracht van de gemeente Venlo heeft RAAP in januari 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en verkennend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Wilhelminaplein te Tegelen, gemeente Venlo. Dit bestaat uit twee groenperken, incl. het Familiegraf De Rijk. Het onderzoek vond plaats in het kader van de geplande herinrichting van het Wilheminaplein. De omvang van de bodemingrepen zijn nog niet bekend, maar de gemeente Venlo acht het wenselijk om specifieke informatie reeds in kaart te brengen in het kader van de geplande herinrichting van het plein. Tijdens het veldwerk zijn 5 boringen met een gutsboor zo optimaal mogelijk verspreid geplaatst, en zijn verspreid over het plangebied handmatig vier kleine proefputten aangelegd om de omheining van het Familiegraf De Rijk in kaart te brengen. Het booronderzoek heeft weinig geologische en bodemkundige informatie opgeleverd. De ondergrond bestaat uit pleistocene Maasafzettingen waarin een moderpodzol is gevormd. De top van de bodem is vermoedelijk geroerd als gevolg van de graafwerkzaamheden die in het verleden zijn verricht op het voormalige kerkhof van Tegelen rond de St. Martinuskerk. Het voormalige kerkhof gaat in elk geval terug tot het midden van de 12e eeuw. Een bijzonder graf in het plangebied is dat van de familie De Rijk. Deze familie had haar eigen begraafplaats aan de zuidkant van de St. Martinuskerk, die was voorzien van een omheining. Een belangrijke telg uit deze familie was Gerardus de Rijk. Hij overleed in 1875 en werd in het familiegraf bijgezet. De fundering van de omheining is in de vier proefputten aangetroffen. Deze is meestal tot ca. 20-25 cm –mv uitgebroken. Uitgaande van een horizontale onderkant is de fundering lokaal over een hoogte van meer dan een halve meter bewaard gebleven. De verwachte gaafheid van de bodem en archeologische grondsporen is hoog, aangezien de bodem in het plangebied intact is en – in tegenstelling tot delen van de directe omgeving – niet lijkt te zijn geëgaliseerd. De invloed van de toekomstige inrichting van het Wilhelminaplein op eventuele archeologische resten is nog niet bekend. Daarom is niet te zeggen op welke wijze bij planvorming met archeologische resten kan worden omgegaan. Wel is duidelijk dat de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intact) is dat archeologisch vervolgonderzoek zinvol is, en dat de fundering van het familiegraf De Rijk in de ondergrond aanwezig is. Afhankelijk van de plannen tot herinrichting van het Wilhelminaplein, wordt aanbevolen om de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg te nemen. Kleinschalige en/of ingrepen ondieper dan 20 cm -mv worden vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Wanneer sprake is van bodemingrepen dieper dan 20 cm –mv wordt een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven geadviseerd om de gespecificeerde verwachting te verfijnen en de verwachte archeologische resten systematisch op te sporen. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de bodemopbouw en/of archeologische grondsporen gedetailleerd in kaart te brengen en de gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten te bepalen. Verder wordt aanbevolen om geen maaiveldverlaging uit te laten voeren, omdat bij het verwijderen van de toplaag de beschermende werking van deze laag dan ook verloren gaat. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Venlo, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.