Archeologisch bureauonderzoek Tracédeel Oranjekanaal ZZ Zuidveld-Westerbork, Westerbork, gemeente Midden- Drenthe (DR.)

<p>Het landschap rond het plantracé is grotendeels ontstaan tijdens de laatste twee ijstijden, het Saalien en het
Weichselien. Door de ijsbedekking van het Saalien werd de ondergrond opgedrukt en ontstonden er
keileemruggen, waarachter de voorgangers van de huidige beekdalen gevormd werden. Tijdens het Weichselien
was er in Nederland een toendra-achtig klimaat waarbij de wind grote hoeveelheden zand verplaatste, oftewel
het huidige dekzand. Na de intrede van het Holoceen warmde het klimaat op en konden niet alleen bossen en
moerassen ontstaan, maar verspreidde de veenbedekking zich ook. Dit gebeurde rond het plantracé met name in
de lagere delen van het landschap, zoals de beekdalen. Het plantracé snijdt hier dwars doorheen. Door de
overbeweiding van heidevelden ontstonden later grootschalige stuifzandgebieden en werd de invloed van de
mens op het landschap zichtbaar.</p><p>
De lagere delen van het landschap van het plantracé liggen met name in de beekdalbodems en droogdalen. De
hogere gronden hieromheen liggen op grondmorenewelvingen en -ruggen. Deze bestaan met name uit
podzolgronden. Met name podzolgronden waren aantrekkelijk voor menselijke bewoning. Voorgaande
archeologische onderzoeken vonden dan ook met name vondsten uit het mesolithicum tot en met de ijzertijd.</p><p>
Tijdens het mesolithicum leefde men als jager-verzamelaars en worden met name sporen van tijdelijke bewoning
verwacht. Na de overgang op landbouw kunnen ook sporen van agrarische activiteiten en langdurige
nederzettingen worden verwacht. In het beekdal kunnen met name toevalsvondsten, zoals rituele deposities,
worden verwacht. Voor deze perioden geldt een hoge archeologische verwachting.</p><p>
Uit de Romeinse tijd zijn geen vindplaatsen bekend. Hiervoor geldt dus een lage archeologische verwachting.</p><p>
Vanaf de middeleeuwen kwam het Drentse esdorpenlandschap langzaam tot stand. Vanaf de late middeleeuwen
is het dorp Westerbork bekend uit historische bronnen. Gezien het plantracé buiten het stedelijk gebied, maar
vooralsnog in het zuidelijke uiteinde op de hogere zandruggen ligt, is de archeologische verwachting voor de
perioden middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd middelhoog. Tevens loopt het noordelijke deel van het tracé
langs het Oranjekanaal. Dit kanaal is in 1852-1858 aangelegd voor het vervoeren van turf. Gezien er geen open
ontgravingen plaats zullen vinden in dit deel van het tracé zullen resten hiervan echter niet worden aangetroffen
tijdens de werkzaamheden.</p>