Kruising Hogelandsterweg/Proosdij/Molenstraat te Farmsum

Volgens het AHN ligt het maaiveld ter plaatse van het plangebied rond de 0,5 m +NAP. Volgens ARCHIS3 ligt de top van het pleistocene oppervlak (waar steentijdbewoning verwacht kan worden) tussen de 8 en 6 m -NAP. Indien de graafwerkzaamheden niet dieper reiken dan 3 m -NAP, wordt de top van het dekzand niet geraakt; de verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd is dan ook laag. Als het gaat om jongere archeologische resten kan het plangebied op basis van de beleidskaart van de voormalig gemeente Delfzijl, opgedeeld worden in drie verwachtingscategorieën: 1) gebied met hoge verwachting; 2) verstoord gebied met lage verwachting; 3) gebied met lage verwachting. Het grootste deel van het plangebied is onderdeel van de historische kern van Farmsum en ligt op de rand van de dorpswierde/ het borgterrein Huis te Farmsum. Op basis van de beleidskaart van de voormalige gemeente Delfzijl geldt voor het intacte deel van dit gebied een hoge archeologische verwachting (zone 1). Hier kunnen sporen van bewoning verwacht worden. Hierbij moet gedacht worden aan ophogingslagen en nederzettingsresten (hout- en/of steenbouw en sporen van erfactiviteiten). Een deel van deze historische kern/ de dorpswierde van Farmsum met het borgterrein Huis te Farmsum is afgegraven in 1882. Dit afgegraven deel van de historische kern is op de beleidskaart aangeduid als een zone met een lage archeologische verwachting (zone 2). Uit het archeologische booronderzoek van De Roller (2018) ten noorden van het plangebied blijkt dan ook dat de archeologisch belangrijke lagen (top kwelderwal, wierdelagen) bij de afgraving zijn verwijderd. De basis van de kwelderwal is echter wel aangetroffen tijdens het booronderzoek. Deze waarnemingen zijn voor het huidige plangebied nooit getoetst. Er zouden dus in het huidige plangebied nog wierdelagen en een intacte kwelderwal aanwezig kunnen zijn. Daarnaast zouden er nog resten van het borgterrein en/of de historische kern aanwezig kunnen zijn. Zone 3 is op de beleidskaart tevens omschreven als een gebied met een lage archeologische verwachting. Ook deze zone is echter nog nooit onderzocht en grenst direct aan de historische kern. Ook hier zouden zich daarom nog sporen gerelateerd aan de historische kern kunnen bevinden. Op basis van de resultaten van dit onderzoek worden in het plangebied mogelijk relevante archeologische resten bedreigd. De werkzaamheden voor het aanpassen van de kruising en het riool vallen niet binnen de vrijstellingsgrens van het bestemmingsplan en de beleidskaarten voor de zones waarvoor ‘waarde – archeologie 2’ of ‘waarde – archeologie 4’ geldt. Conform het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) wordt daarom in het kader van de bestaande planvorming vervolgonderzoek aanbevolen. Binnen het plangebied kunnen resten van de historische kern van Farmsum en de dorpswierde/ het borgterrein Huis te Farmsum worden verwacht. Aanbevolen wordt, indien de planvorming wordt doorgezet, een verkennend booronderzoek binnen het plangebied uit te voeren (zes boringen per ha). Middels het verkennende booronderzoek kan zowel de bodemopbouw binnen het plangebied in kaart worden gebracht als de archeologische verwachting voor het plangebied worden getoetst. Op basis van de resultaten van het booronderzoek kan vervolgens een advies worden opgesteld over de wijze hoe om te gaan met aanwezige archeologische waarden bij de voorgenomen werkzaamheden binnen het plangebied.