TILNING IJTIMOIY TABIATI VA JAMIYAT HAYOTIDAGI BOSHQARUVCHI ROLI

ANNOTATSIYA. Ushbu maqolada tilning ijtimoiy tabiati, uning jamiyat taraqqiyoti, ijtimoiy munosabatlar, madaniy qadriyatlar va jamoaviy ongni shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Til insonlar o‘rtasidagi axborot almashish vositasi bo‘lish bilan birga, ijtimoiy tajribani avloddan avlodga yetkazish, jamiyatda mavjud me’yor va qadriyatlarni mustahkamlash hamda ijtimoiy jarayonlarni muvofiqlashtirishga xizmat qilishi asoslanadi. Tadqiqotning nazariy-metodologik asosini sotsiolingvistika, ijtimoiy semiotika va tanqidiy diskurs tahliliga oid ilmiy qarashlar tashkil etadi. Ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy yondashuv va nazariy umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijalari tilning kommunikativ, madaniy, identifikatsion va ijtimoiy-me’yoriy vazifalari o‘zaro bog‘liq ekanini ko‘rsatadi. Shuningdek, til va hokimiyat munosabatlari, til siyosati, globallashuv hamda raqamli kommunikatsiyaning til rivojiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston sharoitida davlat tilini rivojlantirish bilan bir qatorda mamlakatda yashovchi boshqa millat va elatlarning tillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish muhimligi ta’kidlanadi. Maqola yakunida tilning ijtimoiy imkoniyatlarini rivojlantirishga qaratilgan nazariy va amaliy tavsiyalar ilgari suriladi.