Archeologisch bureau- en booronderzoek Oude Diep te Echten, gemeenten de Wolden en Hoogeveen (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek (IVO) zijn de plannen voor de aanleg van vistrappen en een natuurlijke oever langs het Oude Diep bij Echten. Het gaat hierbij om twee locaties, een noordelijke waar men voornemens is een vistrap aan te leggen en een zuidelijk waar plannen zijn om een vistrap en een natuurvriendelijke oever aan te leggen. De noordelijke locatie ligt in de gemeente De Wolden, de zuidelijke locatie ligt in de gemeente Hoogeveen. Omdat de plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Eelerwoude heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het bureauonderzoek en IVO uit te voeren. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een booronderzoek.</p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat het noordelijke deel van het onderzoeksgebied in een beekdal ligt met dikke eerdgronden en moerige gronden. Het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied bestaat uit veengronden en moerige gronden. Beide deelgebieden liggen op de flank van de zandrug van Echten. In de pleistocene dekzandondergrond kan een podzolbodem aanwezig zijn. Als er een (deels) intacte podzolbodem aanwezig is geeft dit aan dat het prehistorische maaiveld (deels) intact is. Hierin kunnen prehistorische resten aanwezig zijn. Een podzolbodem kan ontstaan als het gebied relatief hoog en droog gelegen is en langere tijd met rust is gelaten, zodat bodemvorming kon optreden. Hierdoor kunnen eventuele archeologische resten goed bewaard zijn. Een aanwezige es- of eerdgrond of een veendek dat het pleistocene zand afdekt vormt een beschermende laag voor archeologische resten. In een beekdal moet rekening gehouden worden met rituele deposities uit de prehistorie. Ook moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van water gerelateerde structuren als voordes, bruggen en sluizen. In het zuidelijke onderzoeksgebied bestaat kans op de aanwezigheid van resten van een historische sluis annex stuw in de gedempte oude meanders van het Oude Diep. In beide onderzoeksgebieden moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van gedempte en op natuurlijke wijze verlande beekmeanders.</p><p>In het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied hebben op grond van de historische gegevens meanders gelegen en heeft twee keer een kanalisatie plaatsgevonden. Uit de boringen blijkt dat langs het huidige Oude Diep nog gedempte meanders aanwezig zijn.</p><p>In het noordelijke deel van het onderzoeksgebied komt de bodemopbouw zoals die in de boringen is aangetroffen goed overeen met de gegevens van de bodemkaart. Er is sprake van een met veen gevuld dal. Daar waar volgens de bodemkaart een eerdgrond aanwezig zou moet zijn is een dunne humeuze toplaag aanwezig die te dun is om als eerdgrond aangemerkt te worden. Ook is een mogelijke oude meander aangeboord. In het noordelijke deel van het onderzoeksgebied is men voornemens een vistrap aan te leggen en een nieuwe sloot te graven. In het zuidelijke deel is men voornemens een vistrap en natuurvriendelijke oevers aan te leggen.</p><p>Naar aanleiding van de resultaten van het uitgevoerde onderzoek bevelen wij aan om in het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied, op de locatie van de natuurvriendelijke oever, vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologische begeleiding van het grondwerk. De archeologische begeleiding heeft tot doel om eventueel aanwezige resten van water gerelateerde structuren te documenteren en dateren. Voor de locatie van de zuidelijke vistrap bevelen wij aan om geen verder archeologisch onderzoek uit te voeren. Voor het noordelijke deel van het onderzoeksgebied bevelen wij aan om een inspectie van de aan te leggen vistrap en sloot uit te voeren. Voor het vervolgonderzoek is een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen noodzakelijk.</p><p>Bovenstaande betreft een aanbeveling. De resultaten en aanbeveling dienen te worden getoetst en onderschreven door het bevoegd gezag, gemeente De Wolden en gemeente Hoogeveen, in de vorm van een selectiebesluit.</p>