O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI JINOYAT VA FUQAROLIK QONUNCHILIGIDA JABRLANUVCHINING HUQUQIY MAQOMI: QIYOSIY TAHLIL

Maqolada O’zbekiston Respublikasi jinoyat-protsessual va fuqarolik (fuqarolik-protsessual) qonunchiligida “jabrlanuvchi” tushunchasining huquqiy tabiati, uning ikki soha o’rtasidagi tub farqlari va institutsional uzilishlari tahlil qilinadi. Muallif jinoyat protsessidagi jabrlanuvchi maqomi bilan fuqarolik protsessidagi da’vogar maqomi o’rtasidagi nomutanosiblikni — xususan, fuqarolik qonunchiligida “jabrlanuvchi” atamasining mustaqil protsessual tushuncha sifatida mavjud emasligini — birinchi marta tizimli tarzda ko’rsatib beradi. G’.A. Abdumajidov, B.A. Saidov, M.X. Rustamboyev, G’.Z. To’laganova kabi o’zbek huquqshunoslarining ilmiy qarashlari tahlil qilinib, ularga qarama-qarshi xalqaro va rossiyalik protsessualistlarning pozitsiyalari bilan qiyoslanadi. “Dok-1 Maks” jinoyat ishi misolida jabrlanuvchiga hukm bilan tan olingan tovon to’lash huquqi bilan uning amalda ijro etilishi o’rtasidagi uchuvdek jarlik ko’rsatib beriladi. Muallif tomonidan yagona, tarmoqlararo jabrlanuvchi maqomi kontseptsiyasi va davlat kompensatsiya jamg’armasi modeli taklif etiladi.