A-23.0166: Waalre, Trolliuslaan 12/ Klaprooslaan 15 Middeleeuwse bewoning op de Kerkeindsche Esch. Opgraving in plangebied Trolliuslaan 12 te Aalst( gemeente Waalre)

<p>In juli 2023 is er een archeologisch onderzoek uitgevoerd op de Trolliuslaan 12 in Aalst (gemeente Waalre), in opdracht van LBM Investments. Dit onderzoek omvatte vijf werkputten met een totale oppervlakte van 2088,77 m², en was nodig vanwege de plannen voor nieuwbouw, inclusief parkeerplaatsen en nuts- en groenvoorzieningen. Het plangebied ligt in een landschap dat geleidelijk afloopt naar het beekdal van de Tongelreep, met een natuurlijke bodem die van ongeveer 19,70 m +NAP in het zuidwesten naar 19,36 m +NAP in het noordoosten afhelt. Opvallend is een laagte die van noord naar zuid door de westelijke helft van het plangebied loopt.<br>Dit onderzoek is een vervolg op een proefsleuvenonderzoek dat in december 2022 door Transect is uitgevoerd, waarbij drie vindplaatsen zijn vastgesteld. Vindplaats 1 bevat sporen van bewoning met een datering tussen 800 en 1300. Vindplaats 2 betreft sporen van percelering of erfafscheiding uit de late middeleeuwen tot het begin van de nieuwe tijd. Vindplaats 3 bestaat uit enkele paalkuilen die dateren uit de prehistorie of Romeinse tijd. In 2023 heeft Transect het zuidoostelijke deel van het plangebied verder onderzocht met een opgraving. Tijdens het huidige onderzoek zijn de verwachte middeleeuwse en nieuwe tijd vindplaatsen aangetroffen, vooral aan de oostzijde, waar sporen en vondsten van middeleeuwse bewoning zijn gevonden. De middeleeuwse greppels zijn voornamelijk aan de oost- en zuidzijde geconcentreerd. De verwachte vindplaats uit de prehistorie of Romeinse tijd is niet aangetroffen; de eerder gevonden sporen zijn nu als natuurlijk van aard geclassificeerd.<br>In totaal zijn er 734 sporen ontdekt in het onderzoeksgebied. Naast antropogene sporen zijn ook administratieve sporen, lagen en verstoringen genoteerd. De antropogene sporen omvatten greppels, karrensporen, kuilen, paalkuilen, waterkuilen en waterputten. Er zijn 51 structuren uit de middeleeuwen en nieuwe tijd geïdentificeerd. Hoewel er enkele scherven uit de Karolingische periode zijn gevonden, lijkt het erop dat het plangebied in die tijd niet bewoond was. De oudste bewoning dateert vermoedelijk uit de late middeleeuwen, rond de 12e eeuw, toen er ongeveer 200 m ten zuiden van het plangebied een oost-west georiënteerde kerk met kerkhof stond. Hoe de bewoning in het plangebied er precies uitzag, is niet helemaal duidelijk, omdat de aangetroffen greppels, gebouwen en waterputten lastig te dateren zijn. Dit bemoeilijkt het in kaart brengen van de ontwikkeling van de bewoning. Bovendien is het niet altijd duidelijk of de gebouwen huizen of bijgebouwen waren. Op basis van het vondstmateriaal, de onderlinge relaties en de positie van verschillende structuren ten opzichte van elkaar lijkt het erop dat er meerdere erven waren. De bewoners konden via een weg aan de westzijde van de erven de kerk bereiken, die een centrale rol in hun leven speelde. In de loop der tijd ontwikkelden de erven, waarvan tijdens het huidige onderzoek vooral erf 2 in beeld is, zich geleidelijk en verschoven ze naar het westen. Het lijkt erop dat de perceelgrenzen aan de noord- en westzijde bij het verlaten van erf 2 grotendeels overeenkwamen met de situatie zoals weergegeven op de kadastrale minuut van 1832.<br>De middeleeuwse vindplaats is nog niet volledig begrensd en strekt zich verder uit buiten het plangebied Trolliuslaan 12. Als er in de toekomst bodemverstorende activiteiten in de omgeving plaatsvinden, wordt vervolgonderzoek aanbevolen om de vindplaats verder in kaart te brengen.</p>