ภาพอนาคตบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทย

การศึกษาเรื่อง “ภาพอนาคตบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทยในอดีตและปัจจุบัน เพื่อศึกษาภาพอนาคบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทย และเพื่อศึกษาตัวแบบที่ดีเกี่ยวกับบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทย โดยใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสม (Mixed Method) ประกอบด้วย การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการมองภาพอนาคตเป็นเครื่องมือ (Foresight) เก็บข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 18 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยการพรรณนา และการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research )ใช้วิธีการพยากรณ์เป็นเครื่องมือ (Forecast) เก็บข้อมูลจากพระสงฆ์ซึ่งเป็นตัวแทนของวัด จำนวน 213 รูป ใช้การวิเคราะห์สถิติการถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) ผลการศึกษาพบว่า ในอดีตตั้งแต่สมัยพุทธกาลจนถึงช่วงต้นของกรุงสุโขทัยพระสงฆ์ นักสาธารณะสงเคราะห์มีบทบาทที่เด่นชัด 2 บทบาทคือ บทบาทด้านการให้ความรู้ ได้แก่ การเทศนา สอนหลักธรรม และข้อปฏิบัติต่างๆ และบทบาทการให้ความช่วยเหลือ ในช่วงสุโขทัยถึงอยุธยามี 3 บทบาท คือ บทบาทการให้ความรู้ บทบาทการให้ความช่วยเหลือ และบทบาทการประสานงาน ในช่วงรัตนโกสินทร์จนถึงปัจจุบันมี 4 บทบาท ได้แก่ บทบาทการให้ความรู้ บทบาทการให้ความช่วยเหลือ บทบาทการประสานงาน และบทบาทการระดมทุน โดยบทบาทการระดมทุนที่เพิ่มเข้ามานั้นเนื่องจากการช่วยเหลือของพระสงฆ์มีความหลากหลายขึ้น เช่น การสร้างโรงพยาบาล การแจก ถุงยังชีพ เป็นต้น ทำให้เกิดบทบาทการระดมทุนมาจนถึงปัจจุบัน สำหรับการศึกษาภาพอนาคตบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทยพบว่า พระสงฆ์ให้ความสำคัญกับบทบาทการให้ความช่วยเหลือมากที่สุดที่ค่าเฉลี่ย 4.33 รองลงมาคือบทบาทการประสานงานที่ค่าเฉลี่ย 4.26 บทบาทการให้ความรู้ที่ค่าเฉลี่ย 4.24 และบทบาทการระดมทุนที่ค่าเฉลี่ย 3.96 ตามลำดับ ในขณะที่การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อบทบาทด้านการให้ความรู้มากที่สุด คือ ปัจจัยด้านเทคโนโลยีมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.465 ปัจจัยที่ส่งผลต่อบทบาทด้านการให้ความช่วยเหลือมากที่สุด คือ ปัจจัยด้านเทคโนโลยีเช่นกันมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.369 ปัจจัยที่ส่งผลต่อบทบาทด้านการระดมทุนมากที่สุดคือ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.336 และปัจจัยที่ส่งผลต่อบทบาทการประสานงานมากที่สุดคือ ปัจจัยด้านเทคโนโลยี มีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.392 สำหรับตัวแบบที่ดีเกี่ยวกับบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในสังคมไทย มีการศึกษาจากพระสงฆ์นักสาธารณะสงเคราะห์ 4 รูป ว่าล้วนเป็นต้นแบบของการคิดและปฏิบัติในการให้ความรู้ การให้ความช่วยเหลือ การระดมทุน และการประสานงานที่ดี ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้คือ มหาเถระสมาคมควรจัดตั้งคณะกรรมการติดตามผลงานของพระสงฆ์อย่างต่อเนื่องและมีฐานข้อมูลสะท้อนผลสัมฤทธิ์ตามนโยบาย ส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ มีการประเมินผลของการดำเนินงานของ นักสาธารณะสงเคราะห์ทั้ง 4 ด้าน สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ควรมีทำเนียบตัวแบบที่ดีของพระนักสาธารณะสงเคราะห์ พระสงฆ์ที่มีบทบาทสาธารณะสงเคราะห์ควรนำเทคโนโลยีมาใช้ในการสื่อสารเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ควรทำงานเชิงรุกมากขึ้น เพื่อให้สามารถช่วยเหลือเฉพาะหน้าได้อย่างรวดเร็ว มองเห็นความสำคัญของชุนชนใกล้วัด มีเป้าหมายในการขอระดมทุนอย่างชัดเจนและโปร่งใสตรวจสอบได้ และควรเรียนรู้จากต้นแบบที่ดีของพระนักสาธารณะสงเคราะห์เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะของตนเอง