Bureauonderzoek Westerweg 't Zandt e.o., gemeente Eemsdelta

Aanleiding voor het onderzoek zijn voorgenomen werkzaamheden aan de laag- en middenspanningskabels. Deze zullen over een tracé van circa 711 m worden verlegd/vervangen. Langs het Lissebonsepad richting de Westerweg 2 is de geplande sleufbreedte 0,5 m (circa 343 strekkende meter tracé). Aansluitend hierop zal het tracé langs het perceel aan de Westerweg 2 een breedte hebben van maximaal 0,4 m, met een ontgravingsdiepte van 0,6 m-mv.1 Het overige deel zal een sleufbreedte hebben van circa 1,0 m. De ontgravingsdiepte zal 1,0 m-mv zijn. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Eemsdelta. Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Waar kunnen we wat verwachten? Het plangebied bevindt zich in de archeoregio het Fries-Gronings kleigebied, in de historische regio Fivelingo. De regio is vernoemd naar de rivier de Fivel. Deze regio wordt gekenmerkt door kwelderwallen die ontstonden door het aanslibben van zand en klei, waardoor ze op den duur niet meer overstroomden. Op deze kwelderwallen werden wierden opgeworpen, hoger gelegen woonheuvels, die soms uitgroeiden tot dorpen en soms klein bleven (huiswierden, boerderijplaatsen). ’t Zandt is ontstaan als dijkwierde na 1200. De kwelderrug waarop het dorp ligt lag zeer waarschijnlijk vanaf de vroege middeleeuwen (8e -9e eeuw) een groot deel van de tijd boven zeeniveau . Ondanks dat er geen vondsten uit deze periode zijn aangetroffen, valt het niet uit te sluiten dat de kwelderrug in die tijd werd bewoond of werd gebruikt als weidegrond. Archeologisch onderzoek in ’t Zandt heeft een Gasselte B-boerderij uit de 12e - 14e eeuw opgeleverd. De kerk van ’t Zandt dateert uit de 13e eeuw, wat hiermee overeenkomt. Er geldt om deze reden een hoge verwachting op sporen en resten uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd voor de delen van het plangebied die binnen de bebouwde komt van ’t Zandt liggen. Voor het Lissebonsepad geldt een middelhoge verwachting aangezien onderzoek aangrenzend aan het pad geen kwelderafzettingen heeft aangetoond. Ter plekke van de voormalige borg Lissebon heeft voorgaand onderzoek aangetoond dat de wierde al verstoord is. Boringen op enkele meters van het tracé tonen een verstoring tot minstens 1,0 m-mv. Er zijn hier geen wierdelagen of intacte cultuurlagen waargenomen. Om deze reden is de verwachting voor dit tracédeel laag. Uit de oriënterende KLIC melding blijkt dat rondom de bestaande wegen/trottoirs zijn al kabels en leidingen aanwezig. Zowel aan het Lissebonsepad, als De Hoogte, de Kerklaan en de Hoofdstraat overlapt het tracé met meerdere bestaande kabels en leidingen. Uit onderzoek aan de Hoofdstraat is echter gebleken dat dit niet per definitie betekend dat sporen en resten geheel verstoord zijn. Daarnaast is de geplande ontgravingsdiepte van 1,0 m-mv dieper dan de normaliter aangehouden diepte van datakabels en laagspanningskabels. Dit betekent dat dieper gelegen sporen en resten mogelijk nog intact zijn.