Struktura społeczna mieszkańców Łodzi 1965

Przyjęte wielowymiarowe ujęcie struktury społecznej stawiało następujący problem; w jakim stopniu położenie jednostki w jednym wymiarze jest związane -- skorelowane -- z położeniem jednostki w innym czy innych wymiarach. Słaby związek między głównymi zmiennymi stratyfikacyjnymi jest oznaką dekompozycji cech położenia społecznego lub rozbieżności czynników statusu. Przewidując stosowanie przez państwo -- w jego długofalowych programach -- różnorodnej polityki dystrybucji dóbr i wartości powszechnie pożądanych, zajęliśmy się pytaniem, czy jednym z możliwych sposobów redukowania nierówności społecznych nie powinno stać się świadome sterowanie procesami dekompozycji cech położenia społecznego (Wesołowski, 1966; Słomczyński i Wesołowski, 1975). Inspiracją dla nas były rozważania prowadzone w socjologii amerykańskiej, gdzie studiowano negatywne skutki rozbieżności czynników statusu zarówno dla jednostki jak i dla systemu społeczno-politycznego.Poruszana problematyka badawczaDo najważniejszych pytań badawczych należą:1. Zawód i inne charakterystyki sytuacji pracowniczej, takie jak wielkość zakładu pracy, gałąź gospodarki, rodzaj stanowiska -- w okresie badań i wprzeszłości.2. Sytuacja ekonomiczna, uwzględniająca zarobki z pracy, dochody rodzinyt, a także szeroko pojęte warunki mieszkaniowe oraz posiadanie dóbr trwałego użytku.3. Partycypacja w dobrach kultury, wyrażająca się czytelnictwem książek i czasopism, oglądaniem telewizji, a także sposobami spędzania wolnego czasu.4. Ruchliwość społeczno-zawodowa -- zarówno w przekroju międzypokoleniowym, jak i wewnątrzpokoleniowym -- pojmowana również jako poczucie awansu bądź degradacji.5. Dobór współmałżeński i dobór towarzyski ze względu na główne cechy położenia społecznego, takie jak pozycja społeczno-zawodowa czy wykształcenie.6. Subiektywna ocena pozycji społecznej, a także ocena swojego położenia materialnego i jego zmian w czasie.7. Poglądy i opinie o strukturze społecznej i konfliktach, które są związane z różnego rodzaju podziałami i barierami społecznymi; prestiż zawodów.