O'ZBEKISTON UNIVERSITET TALABALARI ORASIDAGI RAQAMLI XAVFSIZLIK TAFOVUTI

Ushbu maqolada O‘zbekiston universitet talabalari orasida raqamli texnologiyalardan faol foydalanish, o‘zini raqamli muhitda erkin his qilish va real xavfsiz xatti-harakatlar o‘rtasida yuzaga kelayotgan tafovut tahlil qilinadi. Muammo shundan iboratki, talabalar ko‘pincha smartfon, ijtimoiy tarmoq, onlayn ta’lim platformasi, mobil bank va sun’iy intellekt servislaridan muntazam foydalanish tajribasini raqamli savodxonlikning yetarli darajasi sifatida qabul qiladi. Biroq raqamli xavfsizlik faqat texnologiyadan foydalanish tezligi yoki ilovalarni bilish bilan o‘lchanmaydi; u parol gigiyenasi, ikki bosqichli autentifikatsiya, fishingni aniqlash, shaxsiy ma’lumotlarni boshqarish, maxfiylik sozlamalarini tushunish, raqamli zo‘ravonlikka munosabat va xavf yuz berganda to‘g‘ri xabar berish madaniyatini ham o‘z ichiga oladi. Maqola ikkilamchi ma’lumotlar, xalqaro raqamli kompetensiya yondashuvlari, O‘zbekistonning so‘nggi raqamli transformatsiya ko‘rsatkichlari hamda milliy huquqiy-me’yoriy baza tahliliga asoslangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, mamlakatda internetga kirish va raqamli xizmatlardan foydalanish tez sur’atlarda kengayayotgan bir paytda, oliy ta’lim muassasalari darajasida raqamli xavfsizlikni alohida pedagogik kompetensiya sifatida shakllantirish zarurati kuchaymoqda. Tadqiqot yakunida universitetlar uchun integratsiyalashgan “raqamli gigiyena” moduli, kampus miqyosida xavfsizlik siyosati, talabalar uchun aniq xabar berish kanali va amaliy diagnostika indikatorlari taklif etiladi.