ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่พิเศษ: แบบจำลองพหุระดับ

รัฐบาลไทยมีการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายสำหรับการจัดการศึกษาเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม งบประมาณด้านการศึกษาดังกล่าวไม่ได้ก่อให้เกิดการจัดการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็กที่มีคุณภาพ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดประสงค์ในการศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพฐ. ที่ตั้งอยู่บนภูมิประเทศที่มีลักษณะต่าง ๆ และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก นอกจากนี้ เมื่อจำแนกโรงเรียนขนาดเล็กตามลักษณะพื้นที่แล้ว ผู้ศึกษาได้ดำเนินการวิเคราะห์ความแตกต่างของปัจจัยในแต่ละพื้นที่ ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนในโรงเรียน สพฐ. ขนาดเล็ก งานศึกษานี้ใช้แบบจำลองพหุระดับในการวิเคราะห์ และมีการศึกษาปัจจัย 3 ระดับ ได้แก่ ปัจจัยระดับนักเรียน ปัจจัยระดับโรงเรียน และปัจจัยระดับจังหวัด ที่ส่งผลต่อผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 4 วิชา ปีการศึกษา 2562 ผลการศึกษาพบว่า โรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่พิเศษมีคะแนน O-NET ทุกวิชาเฉลี่ยต่ำกว่าคะแนน O-NET ของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ทั่วไป ยกเว้นพื้นที่เกาะซึ่งมีคะแนน O-NET ทุกวิชาเฉลี่ยสูงกว่า ผู้ศึกษาพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคะแนน O-NET ของนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กทั้ง 4 วิชา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศของนักเรียน ความพิการของนักเรียน ความยากจนของนักเรียน โรงเรียนขยายโอกาส จำนวนนักเรียนในโรงเรียน รายจ่ายต่อนักเรียนเฉลี่ยในโรงเรียน และลักษณะพื้นที่ที่โรงเรียนตั้งอยู่บางประเภท ได้แก่ พื้นที่เสี่ยง พื้นที่ทุรกันดาร พื้นที่ภูเขา และในบางวิชาของพื้นที่ชายแดน ในระดับจังหวัด ผู้ศึกษาไม่พบว่าปัจจัยใดมีความสัมพันธ์กับคะแนน O-NET อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ผลการประมาณค่าความสัมพันธ์จำแนกแต่ละพื้นที่ พบว่า ปัจจัยด้านเพศของนักเรียน ความพิการของนักเรียน และความยากจนของนักเรียน มีความสัมพันธ์กับคะแนน O-NET ของนักเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในพื้นที่พิเศษประเภทต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ปัจจัยในระดับโรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนขยายโอกาส จำนวนนักเรียน และรายจ่ายต่อนักเรียน มีนัยสำคัญทางสถิติแตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่พิเศษและวิชา โดยพบว่าการเพิ่มขึ้นของปัจจัยจำนวนนักเรียนและรายจ่ายต่อนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กที่ตั้งอยู่บนพื้นที่พิเศษบางประเภทสามารถเพิ่มคะแนน O-NET ได้มากกว่าพื้นที่ทั่วไป เมื่อมีการเพิ่มขึ้นของปัจจัยเท่ากัน泰国政府虽已划拨巨额教育支出预算，但此类教育投入并未催生具备优质办学质量的小型学校。本研究旨在探究隶属于地方教育办事处（สพฐ.）的不同地理环境小型学校的学生学业表现，并分析影响该类小型学校学生学业表现的相关因素。此外，研究人员先依据地理特征对小型学校进行分类，进而剖析不同地理区域中，影响该类小型学校学生学业表现的因素差异。本研究采用多水平模型（multilevel model）开展分析，共涵盖三类层级的影响因素：学生个体层面、学校层面以及省份层面，上述因素会影响6年级学生的4门科目泰国全国基础教育统一考试（Ordinary National Educational Test，以下简称O-NET）成绩，数据取自佛历2562学年（对应公历2019年）。研究结果显示：特殊地理区域内的小型学校，其各科O-NET平均分均低于普通区域的小型学校；唯有海岛区域的小型学校各科O-NET平均分更高。研究识别出对4门科目O-NET成绩均存在显著统计相关性的影响因素，包括：学生性别、学生残疾状况、学生家庭经济状况、教育拓展帮扶学校资质、学校在校生规模、生均学校经费支出，以及部分地理区域类型——风险区域、荒漠区域、山地区域；此外边境区域在部分科目中存在显著影响。在省份层面，研究未发现任何对O-NET成绩存在显著统计相关性的影响因素。此外，分区域的相关性估计结果表明：学生性别、残疾状况与家庭经济状况这三类个体层面因素，在各类特殊地理区域中均对学生O-NET成绩存在显著统计相关性；而学校层面的因素，即教育拓展帮扶学校资质、在校生规模与生均经费支出，其显著性水平因不同特殊地理区域与考试科目而异。研究还发现，在部分特殊地理区域的小型学校中，在校生规模与生均经费支出的提升，相较于普通区域，在同等增幅下可带来更高的O-NET成绩提升。