การพัฒนาสำนักยุทธศาสตร์และประเมินผลกรุงเทพมหานครสู่การเป็นองค์การชาญฉลาดรองรับมหานครแห่งอนาคต

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเพื่อศึกษาในเรื่องการพัฒนาสำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร สู่การเป็นองค์การชาญฉลาดรองรับมหานครแห่งอนาคต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดแนวทางและแผนการพัฒนาระบบการบริหารงาน บริหารบุคคลขององค์กรที่ทันสมัย สอดคล้องกับวิสัยทัศน์องค์กรสมัยใหม่ มีภูมิคุ้มกันพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต ผ่านการสำรวจสถานะขององค์กรตามมุมมองต่าง ๆ ได้แก่ ผู้บริหาร, การบริหารทรัพยากรบุคคล, อุปกรณ์ เครื่องมือ และเทคโนโลยี, การบริหารจัดการองค์กร, การสื่อสาร, วัฒนธรรมองค์กร และความสัมพันธ์ภายในและความสัมพันธ์ระหว่างองค์กร ซึ่งมีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาไปสู่การเป็นองค์กรชาญฉลาดทั้งในมิติการทำงาน โครงสร้างพื้นฐาน สภาพแวดล้อม และทรัพยากรบุคคล และเสนอแนะผลการศึกษาต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาองค์กร โดยการศึกษาครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยในเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ประกอบด้วย การศึกษาข้อมูลทางเอกสาร (Documentary Research) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการสัมภาษณ์เป็นกลุ่ม (Focus Group Interview) จากบุคคลที่เกี่ยวข้อง และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม (Participatory Observation)จากการศึกษาสถานะองค์การของสำนักยุทธศาสตร์และประเมินผ่านมิติการพัฒนาองค์การ 7 มิติ เทียบกับลักษณะของ “องค์กรภาครัฐอัจฉริยะ” สรุปได้ว่า สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผลยังมีช่องว่าง/ความแตกต่าง (Gap) ระหว่างสถานะในปัจจุบันกับเป้าหมายขององค์กรมาก มีผลการประเมินในภาพรวมอยู่ในระดับ “พอใช้” คือ ยังไม่มีความสอดคล้องกับลักษณะของ “องค์กรภาครัฐอัจฉริยะ” แต่มีจุดแข็งหรือโอกาสบางประการที่สามารถผลักดันไปสู่เป้าหมายขององค์กรได้ โดยประเด็นที่ต้องเร่งดำเนินการปรับปรุงมากที่สุด คือ การสื่อสาร (Communication) และ ความสัมพันธ์ภายในองค์กรและความสัมพันธ์ระหว่างองค์กร (Organizational relationships & Inter-organizational relationships) เนื่องจากคนในองค์กรมีการสื่อสารระหว่างกันน้อย ทำให้เกิดความไม่เข้าใจในการปฏิบัติงานภายใต้เป้าหมายที่มีร่วมกัน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันมีอยู่ในวงจำกัด องค์ความรู้ที่มีไม่ได้ถูกเผยแพร่หรือถูกนำไปประยุกต์เพื่อพัฒนาการทำงานให้ดียิ่งขึ้น จนสามารถยกระดับไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization) ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของการจะยกระดับสู่การเป็นองค์การชาญฉลาด ขณะที่จุดแข็งที่จะช่วยสนับสนุนให้บรรลุเป้าหมายองค์กรได้คือ ผู้นำ/ผู้บริหาร (Leadership) โดยจากการศึกษาพบว่าผู้บริหารมีการเปิดโอกาสให้บุคลากรได้แสดงความรู้ความสามารถอย่างเต็มที่ ไม่ปิดกั้นโอกาสในการแสดงออก รวมทั้งมีการส่งเสริมการสร้างบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ร่วมกันของคนในองค์กร แต่ข้อสังเกตคือผู้บริหารยังไม่สามารถผลักดันให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันในภาพใหญ่ทั้งองค์กรได้อย่างเป็นรูปธรรม บรรยากาศการทำงานเป็นทีมยังกระจุกตัวอยู่แต่ภายในแต่ละส่วนราชการเท่านั้นทั้งนี้ผู้ศึกษาได้เสนอแนวทางในการขับเคลื่อนสำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร ไปสู่การบรรลุวิสัยทัศน์ขององค์การ คือ “สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล เป็นองค์กรชาญฉลาด ภายในปี 2565 เพื่อรองรับมหานครอัจฉริยะ (SED : Smart Department in 2022 for Bangkok Smart City)” ประกอบด้วย 4 เป้าหมาย 14 ประเด็นยุทธศาสตร์ ได้แก่1. เป้าหมายที่ 1: เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้2. เป้าหมายที่ 2: เป็นองค์กรที่มีวัฒนธรรมที่ดี3. เป้าหมายที่ 3: เป็นองค์กรที่มีระบบการบริหารจัดการองค์กรที่มีประสิทธิภาพ 4. เป้าหมายที่ 4: เป็นองค์กรที่นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ