Bouwhistorische verkenning kleiwarenfabriek Ginjaar

De kleiwarenfabriek aan de Doeslaan 32–38 is een vroeg-20e-eeuws fabriekscomplex (ca. 1910) in het historische lint langs de Oude Rijn, in een buurt die uitgroeide tot het centrum van de Leiderdorpse kleiwarenindustrie. Gesticht door W.J. Sibbes (Keulsch Aardewerkfabriek), kwam het complex in 1920 in handen van de gebroeders Ginjaar (“De Does”), die bouwkeramiek en sieraardewerk produceerden. Na een brand in 1923 volgden uitbreidingen in de jaren 1920–’30 (o.a. nieuwe ovens, schoorstenen en een grote L-uitbouw in 1939 naar ontwerp van W.J. Kret), oorlogsaanpassingen (kleine oven en schoorsteen), terreinuitbreiding in de jaren 1950 met erfmuur aan de Doeslaan, en herstel na brandschade in 1984. Sindsdien zijn vooral restauraties uitgevoerd (o.a. schoorstenen 1993; gevelwerk 2007/2013). Het complex is sinds 2021 een gemeentelijk monument.
Ruimtelijk bestaat de fabriek uit een nagenoeg vierkant volume van twee bouwlagen met in de kern twee schilddaken, daaromheen latere opbouwen met platte daken, en drie schoorstenen. De constructie is een gelaagde mix van dragend metselwerk, houten balklagen en later toegevoegde staalprofielen. Het interieur bewaart de productielogica: centraal de stokerij met vier (van oorsprong vijf) ovens, daaromheen perserij, malerij en opslag; op de verdieping de droogruimten met rekken die de ovenwarmte benutten. Het ensemble vormt een zeldzame, goed leesbare getuige van de regionale grofkeramische industrie.