การออกหมายจับในชั้นสอบสวนกรณีความผิดร้ายแรง

การออกหมายจับเนื่องจากเหตุความผิดอาญาร้ายแรงของประเทศไทยใช้ความผิดที่มีอัตราโทษจาคุกอย่างสูงเกิน 3 ปี ซึ่งเป็นอัตราโทษที่ต่าและไม่มีความสมเหตุสมผล อันเป็นการออกหมายจับโดยไม่มีความจาเป็นในการนาตัวบุคคลไว้ภายใต้อานาจรัฐอย่างเพียงพอ ทั้งระเบียบราชการฝ่ายตุลาการว่าด้วยแนวปฏิบัติในการออกหมายจับและค้น พ.ศ.2545 ลงวันที่ 3 ตุลาคม 2545 ข้อ 10 ได้กาหนดความผิดอาญาร้ายแรง คือ ความผิดอาญาที่มีอัตราโทษจาคุกอย่างสูงเกิน 3 ปี จึงเป็นเหตุให้ศาลออกหมายจับ เป็นการกาหนดนิยามของความผิดอาญาร้ายแรงอย่างเป็นอัตวิสัย ไม่ได้สารวจหลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหรือกฎหมายอาญาว่า ความผิดอาญาร้ายแรงที่แท้จริงแล้วควรเป็นความผิดในลักษณะใด ซึ่งไม่มีเหตุผลที่สามารถอธิบายได้ ทาให้การออกหมายจับสามารถกระทาได้โดยง่าย สิทธิและเสรีภาพของบุคคลจึงไม่ได้รับความคุ้มครองเท่าที่ควร การออกหมายจับเป็นมาตรการที่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การใช้มาตรการที่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคลจะต้องมีกฎหมายรับรองให้สามารถกระทาได้เท่าที่จาเป็น ไม่ใช่ทุกความผิดจะต้องจับตัวบุคคลไว้เสมอ แต่การออกหมายจับขึ้นอยู่กับความจาเป็น วัตถุประสงค์ และหลักของการออกหมายจับ ซึ่งเหตุความผิดอาญาร้ายแรงเป็นเหตุรองในการออกหมายจับ ไม่ได้มีความจาเป็นที่จะต้องจับบุคคลเสมอแบบเหตุหลัก เช่น เหตุจะหลบหนี เหตุจะยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน หรือจะก่อเหตุร้ายประการอื่น จึงต้องกาหนดความหมายหรือนิยามของคาว่า “ความผิดอาญาร้ายแรง” เพื่อกาหนดกรอบดุลพินิจในการออกหมายจับให้คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ทั้งยังคงสามารถควบคุมอาชญากรรมได้ในขณะเดียวกัน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในเรื่องการออกหมายจับเนื่องจากความร้ายแรงของความผิดอาญาควรได้รับการแก้ไขเพื่อให้สิทธิและเสรีภาพของบุคคลได้รับความคุ้มครองมากยิ่งขึ้น ผู้เขียนจึงมีความเห็นว่าควรกาหนดคานิยามของคาว่า “ความผิดอาญาร้ายแรง” ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาไว้โดยเฉพาะ