Plangebied herstel Vossenbergven en Heideven te Mariahout, gemeente Laarbeek; Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van Bosgroep Zuid-Nederland heeft RAAP in de periode juni-juli 2018 een bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van de geplande werkzaamheden ter plaatse van het Vossenbergven en het Heideven. Ter plaatse van deze voormalige vennen zal venherstel plaatsvinden waarbij de bodem tot maximaal 1,2 m –Mv zal worden verstoord. In het kader van deze geplande werkzaamheden heeft RAAP een bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van het vaststellen van de gebiedsspecifieke archeologische verwachting voor beide deelgebieden.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat deze vennen relatief hoog in het landschap zijn gelegen, op een ZW-NO georiënteerde dekzandrug en/of landduinen. Zowel op de geomorfologische kaart als bodemkaart zijn deze vennen niet gekarteerd. Op de AHN daarentegen zijn de voormalige vennen wel nog te zien, als lokale depressies. Volgens ARCHIS zijn ter plaatse van beide vennen en (directe) omgeving nog geen behoudenswaardige resten aangetroffen.</p><p>Met betrekking tot de gebiedsspecifieke archeologische verwachting kan gesteld worden dat de dekzandrug waarop deze vennen aanwezig zijn, vanwege de relatief hoge en droge ligging, ideaal is als locatiekeuze voor jager-verzamelaars en landbouwers (nederzettingen en/of begraafplaatsen). De (voormalige) vennen zelf, waar de venherstelwerkzaamheden zullen plaatsvinden, betreffen echter lokale natte depressies op de dekzandrug, die niet geschikt zijn als nederzettingslocatie en/of begraafplaats, maar wel een belangrijke rol kunnen hebben gespeeld (vb. aanwezigheid water) in de locatiekeuze hiervan in de (directe) omgeving van deze vennen. Voor de vennen zelf kunnen bijzondere datasets verwacht worden, gerelateerd aan de natte context (vb. attributen jacht – en visvangst, afvaldumps, rituele deposities etc). Omdat er in de omgeving van beide vennen nog geen archeologische vindplaatsen bekend zijn, is er een onbekende verwachting voor vindplaatsen gerelateerd aan natte contexten. Dergelijke vindplaatsen bestaan in het algemeen echter uit puntlocaties, en komen dus zeer lokaal voor. De diepteligging van eventuele archeologische resten is afhankelijk van de eventuele aanwezigheid van stuifzand (en de dikte hiervan) en de interne stratigrafie van de vennen. Hier kan op basis van de geomorfologische kaart en bodemkaart geen informatie aan ontleend worden aangezien de vennen niet gekarteerd zijn.</p><p>Vanwege de nog geldende archeologische verwachting op vindplaatsen gerelateerd aan natte contexten, die erg lokaal zijn en daardoor niet met traditionele vormen van archeologisch onderzoek laten opsporen (zoals een karterend booronderzoek of proefsleuvenonderzoek), wordt een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden aanbevolen indien dieper dan 30 cm wordt verstoord. Omdat er geen specifieke archeologische verwachting aan het gebied kan worden toegekend (onbekende archeologische verwachting) wordt geadviseerd om de begeleiding laagdrempelig in te steken (extensieve archeologische begeleiding of inspectie).</p><p>Voorafgaand aan een archeologische begeleiding dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld. Hierin worden de randvoorwaarden bepaald ten aanzien van het onderzoek. Dit PvE dient in overeenstemming te zijn met de richtlijnen die door het bevoegd gezag worden gesteld. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Laarbeek, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.</p>