Eindje 6 te Lierop, gemeente Someren

In opdracht van Geling Advies heeft ADC ArcheoProjecten in mei 2023 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Eindje 6 te Lierop.

De aanleiding voor het onderzoek zijn de voorgenomen bouwplannen van het bedrijf Planten-kwekerij Van Gennip. Op het terrein zal vergroting van het huidige bouwvlak en uitbreiding van de bestaande bebouwing plaatsvinden. Door deze vergroting zal mogelijk een gedeelte van de ongeroerde grond worden verstoord. Bij deze verstoring kunnen mogelijk archeologische sporen verloren gaan. Een deel van de uitbreiding van de bestaande bebouwing is reeds gerealiseerd.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Vanwege de ligging ter plaatse van een dekzandrug afgedekt met een esdek kunnen in het plangebied archeo¬logische resten vanaf het Laat-Paleolithicum voorkomen. Resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum worden met name verwacht op de overgang tussen nat en droog. Vanwege de nabijheid van een beekdal kunnen deze resten voorkomen in het plangebied. De resten zullen bestaan uit ondiepe grondsporen (haardkuilen) en een spreiding van vuurstenen werktuigen en afval. Door latere ploegwerkzaamheden is de kans echter groot dat de resten niet meer intact aanwezig zijn. Daarom geldt een middelhoge verwachting voor resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum.

Dekzandruggen werden vanaf het Neolithicum bewoond en gebruikt voor landbouw. Daarom geldt een hoge verwachting voor nederzettingsresten of resten van randactiviteiten (akkers, graven, infrastructuur, grondstofwinning) vanaf het Neolithicum. De resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Middeleeuwen worden verwacht onderin het esdek en in de top van de oorspronkelijke ondergrond.

Tijdens de Middeleeuwen is door bemesting het land nog verder opgehoogd en is een esdek ontstaan op de dekzandrug. Dit esdek is ook aangetroffen in de oostelijke boringen die RAAP heeft gezet ten noorden van het plangebied. Het westelijk deel van het plangebied bevindt zich in het laatste stuk van een beekdal. De C-horizont was hier behoorlijk nat. Dit geldt ook voor het weste¬lijke uitbreidingsvlak.

Aan de hand van het historische kaartmateriaal kan worden gesteld dat er geen bewoning aanwe¬zig was op de dekzandrug daterend uit de Nieuwe Tijd ter plaatse van de geplande uitbrei-ding. In het uiterst zuidoosten was wel bebouwing aanwezig. Ter plaatse van de uitbreiding kunnen wel sporen van randactiviteiten aanwezig zijn, zoals akkers en greppels. Deze sporen hebben echter een lage archeologische informatiewaarde.

Op basis van recentelijk in het plangebied gezette milieukundige boringen wordt geconcludeerd dat ter plaatse van het westelijke en zuidelijke uitbreidingsvlak mogelijk nog een plaggendek aanwezig is. In het westen ligt de top van de onderliggende C-horizont op 120 tot 160 cm -mv, in het zuiden op ca. 70 cm -mv. De dikte van het (mogelijke) plaggendek in het westelijk uitbreidingsvlak in combinatie met de lage ligging van dit deel van het plangebied op het AHN duidt op de ligging binnen een beekdal. Daarom worden met name in het westelijk deel geen nederzettingsresten verwacht. Ter plaatse van de zuidelijke uitbreiding zouden nog wel nederzettingsresten aanwezig kunnen zijn.

De exacte verstoringsdieptes van de nieuwbouw zijn nog niet bekend. Ter plaatse van de westelijke uitbreiding kan uitgegaan worden van een lichte ondiepe fundering die mogelijk op de bestaande puinlaag zal worden aangebracht. Ter plaatse van de zuidelijke uitbreiding zullen poeren tot ca. 45 cm -mv worden geplaatst.