NAFAS TIZIMLARINING YOSH XUSUSIYATLARI VA GIGIYENASI

Mazkur ilmiy ishda inson organizmining muhim funksional tizimlaridan biri bo‘lgan nafas olish tizimining yoshga bog‘liq anatomik va fiziologik xususiyatlari hamda uning gigiyenasi masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida bolalik davridan boshlab katta yoshgacha bo‘lgan davrlarda nafas tizimining rivojlanish bosqichlari, o‘zgarish dinamikasi va ularga ta’sir etuvchi omillar o‘rganiladi. Shuningdek, sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda nafas tizimi gigiyenasining o‘rni ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda gigiyenik choralarni qo‘llash nafas tizimi kasalliklarining oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot doirasida nafas tizimining ontogenez jarayonidagi rivojlanish bosqichlari — yangi tug‘ilgan davrdan boshlab bolalik, o‘smirlik va yetuklik davrlarigacha bo‘lgan o‘zgarishlar izchil yoritilgan. Har bir yosh davrida nafas yo‘llarining tuzilishi, o‘pka sig‘imi, nafas olish chastotasi va gaz almashinuvi jarayonlarining o‘ziga xos jihatlari ilmiy manbalar asosida tavsiflanadi. Shuningdek, ishda nafas tizimining funksional holatiga ta’sir etuvchi ichki (genetik, fiziologik) va tashqi (ekologik, ijtimoiy, gigiyenik) omillar tahlil qilinadi. Ayniqsa, atmosfera havosining ifloslanishi, zararli odatlar, noto‘g‘ri ovqatlanish va past jismoniy faollik kabi omillarning nafas tizimi salomatligiga salbiy ta’siri asoslab berilgan.