การศึกษาอิทธิพลของต้นไม้ริมเส้นทางสัญจรในการลดปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5: กรณีศึกษาชุมชนเมืองสมุทรปราการ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของต้นไม้ริมถนน (Urban Street Tree) ต่อปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และ PM10 และเพื่อศึกษาประสิทธิภาพการดักจับฝุ่นละอองของไม้ยืนต้น บริเวณริมทางสัญจร โดยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนามบนถนนสายหลัก 2 เส้นทางในเขตเมืองนครสมุทรปราการ ได้แก่ ถนนสุขุมวิท และถนนสายลวด ซึ่งแต่ละเส้นทางประกอบด้วยบริเวณที่มีต้นไม้ ริมทางและบริเวณที่ไม่มีต้นไม้ ผลการวิจัย พบว่า ต้นไม้ริมถนน มีบทบาทสำคัญในการปรับปรุงคุณภาพอากาศในเขตเมือง โดยการลดความเข้มข้นของฝุ่นละออง PM2.5 และ PM10 ความเข้มข้นของฝุ่นละอองโดยรวมต่ำที่สุดบริเวณใต้ต้นไม้ (BTC) และแนวโน้มความเข้มข้นของฝุ่นละออง PM2.5 และ PM10 สูงสุดในช่วงเวลาเร่งด่วนยามเช้า (07.00-09.00 น.) ในทุกจุดเก็บตัวอย่าง จากการวิเคราะห์ความแปรปรวน (One-way ANOVA) และการทดสอบ LSD พบว่าอิทธิพลต่อฝุ่นละอองและสภาพภูมิอากาศ: ต้นไม้มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อความเข้มข้นของฝุ่นละอองถนนสุขุมวิท พบความเข้มข้นของ PM2.5 และ PM10 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างบริเวณใต้ต้นไม้กับพื้นที่ที่ไม่มีต้นไม้ ถนนสายลวดพบความเข้มข้นของ PM2.5 และ PM10 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระหว่างบริเวณใต้ต้นไม้กับพื้นที่ที่ไม่มีต้นไม้ทั้งสองเส้นทาง ต้นไม้สามารถลดอุณหภูมิอากาศและความเร็วลมได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) เมื่อเทียบกับบริเวณที่ไม่มีต้นไม้ โดยความเร็วลมลดลงถึงร้อยละ 17.7 ใต้ต้นไม้ ต้นไม้มีประสิทธิภาพในการลดฝุ่น PM10 ได้ดีกว่า PM2.5 โดยสามารถลดความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดเล็กลงได้ถึง 11% ในช่วงบางเวลาประสิทธิภาพการดักจับฝุ่นของพันธุ์ไม้: ผลการวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่าปริมาณฝุ่นละอองที่สะสมบนผิวใบมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ต้นหมาก (Areca catechu) สามารถดักจับฝุ่นละอองได้ค่าเฉลี่ยสูงสุด 145 µg/cm² โดยค่าการสะสมฝุ่นบนใบสูงกว่าพันธุ์ไม้อื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ