پیشگام حرکت فکری NextGenlaw

عنوان اثر:حقوق نسل‌های آینده مانیفست حرکت فکری NextGenLaw نویسنده: عطیه چک‌نژادیانتاریخ نگارش: تیر ۱۴۰۳نوع اثر: اثر مکتوب پژوهشی – تحلیلیمحور فعالیت: آینده‌پژوهی حقوق و فناوری مقدمه در جهانی که فناوری با شتابی شگفت‌آور در حال دگرگونی بنیان‌های زندگی انسان است، ساختارهای سنتی حقوق، دیگر پاسخگوی چالش‌های نوظهور نیستند. از ربات‌هایی که تصمیم می‌گیرند انسان بمیرد تا خاموش نشوند، تا انسان‌هایی که در آزمایشگاه بدون والدین طبیعی خلق می‌شوند؛ از اثر انگشت ذهنی تا مالکیت در سیارات دیگر...اینجاست که ضرورت شکل‌گیری یک حرکت فکری نو، برای واکنش علمی، سنجیده و پیش‌دستانه به این تحولات، به‌وضوح نمایان می‌شود.حرکت فکری NextGenLaw در پاسخ به همین ضرورت و با هدف طراحی چارچوب‌های حقوقی نوین برای نسل‌های آینده، بنیان نهاده شده است. تعریف حرکت NextGenLaw یک جنبش فکری، پژوهشی و آینده‌نگرانه است که با تمرکز بر فناوری‌های نوظهور، در تلاش است تا نظم حقوقی تازه‌ای برای جهان آینده ترسیم کند.این حرکت از دل پژوهش‌های عمیق، تحلیل‌های تطبیقی و ترکیب علم، فناوری و حقوق زاده شده و قصد دارد پلی باشد میان «نوآوری فناورانه» و «نظم حقوقی انسانی». اهداف پیش‌بینی چالش‌های حقوقی ناشی از فناوری‌های نسل آینده طراحی و پیشنهاد ساختارهای قانونی برای مسائلی که هنوز رخ نداده‌اند پیوند دادن حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، ژنتیک، علوم مغز، و رباتیک با نظام حقوقی ایجاد ادبیات حقوقی بومی برای مسائل آینده، به‌ویژه در جهان اسلام و ایران تولید، مستندسازی و ثبت رسمی پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و آینده‌پژوهانه دعوت از اندیشمندان، پژوهشگران و نسل نو برای پیوستن به یک حرکت علمیِ اخلاق‌محور اصول بنیادین انسان‌محوری در طراحی قوانین حتی در جهان ماشینی عدالت و مسئولیت‌پذیری در مواجهه با قدرت‌های فناورانه حفظ کرامت نسل‌های آینده در مواجهه با فناوری‌های بی‌مرز شفافیت، هم‌زیستی بین‌رشته‌ای و استقلال فکری مقابله با استعمار فناورانه و حفظ استقلال حقوقی در بومی‌سازی قوانین حوزه‌های فعالیت صرفاً یک حرکت فکری ساده نیست، بلکه به‌صورت عملیاتی و متمرکز بر چالش‌های نوین، پژوهش و پیشنهاد ساختار حقوقی می‌دهد. برخی از حوزه‌های فعالیت عبارت‌اند از: پژوهش در حوزه‌های نوپدید مانند:▪ هوش مصنوعی و مسئولیت کیفری▪ ربات‌های انسان‌نما و شخصیت حقوقی دیجیتال▪ انسان‌های مهندسی‌شده ژنتیکی▪ حافظه و نیت کیفری در علوم مغزی▪ مالکیت فکری در سیارات و زیست فرازمینی نگارش، تحلیل و انتشار مقالات آینده‌پژوهانه و میان‌رشته‌ای ارائه ساختارهای پیشنهادی حقوقی برای تصویب در سطوح ملی و بین‌المللی ارتباط با نهادهای قانون‌گذاری، دانشگاهی و پژوهشی تربیت نسل نوین حقوقدانان فناور-آینده‌نگر پژوهش‌های منتشرشده در چارچوب NextGenLaw حرکت فکری NextGenLaw تاکنون پژوهش‌هایی جریان‌ساز و هشداردهنده منتشر کرده که هرکدام به یک چالش بنیادین در نسل‌های آینده اشاره دارد: فناوری و هوش مصنوعی: ربات‌های انسان‌نما: بمب‌های خاموشی که در بی‌خیالی ما در نسل‌های آینده فعال خواهند شد هوش مصنوعی حاضر شد انسان بمیرد تا خاموش نشود؛ زنگ خطری برای وجدان قانونی بررسی امکان‌سنجی اعطای شخصیت الکترونیکی به ربات‌های هوشمند در نظام حقوقی ایران ژنتیک و آینده بشریت: حق شکایت انسان‌های دستکاری‌شده ژنتیکی از والدین و نهادهای زیست‌فناور قانون مسئولیت مدنی و حقوق انسان‌های دستکاری‌شده ژنتیکی بازگشت دم به انسان و چالش‌های حقوقی آنتولید انسان مصنوعی فاقد والدین طبیعی: کابوس حقوقی نسل‌های آینده علوم مغزی و عدالت کیفری: انقلاب نئونورونی در حقوق کیفری اثر انگشت ذهنی و تحلیل نیت در علوم قضایی آینده حقوق فضایی و حیات فرازمینی: سفرهای چندنسلی در فضا: چشم‌اندازی علمی و چالش‌های حقوقی آینده‌ای فراتر از زمین: حقوق بشر، مالکیت و زندگی در سیارات دیگر دعوت به مشارکت ما در آستانه‌ی قرنی هستیم که دیگر «انسان طبیعی» تنها بازیگر نیست؛ بلکه باید با بازیگران ترکیبی، فناور، ماشینی و ذهن‌های بازسازی‌شده روبه‌رو شویم.ما به تنهایی قادر نخواهیم بود این نظم آینده را بنویسیم، اما با همکاری نسل جدید پژوهشگران، اندیشمندان و قانون‌نویسان، می‌توانیم آینده را از آنِ عدالت، اخلاق و خرد کنیم.اگر دغدغه حقوق انسان، آینده اخلاق و چالش‌های نوظهور را داری، تو نیز بخشی از این حرکت باش. این مانیفست، ثبت یک اندیشه نیست؛ آغاز یک راه است.راهی به‌سوی حقوقی که برای آینده نوشته می‌شود، نه گذشته.