การเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์กับการต่อสู้เชิงความหมายของความพิการ

งานวิจัยการเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์กับการต่อสู้เชิงความหมายของความพิการ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์กับการสร้างความหมายความธรรมดาเกี่ยวกับความพิการ และตรวจสอบการตอบสนองของคนพิการในโลกจริงต่อการเล่าเรื่องในชีวิตประจำวันของคนพิการในโลกออนไลน์ โดยใช้การวิเคราะห์ตัวบทจากคลิปวิดีโอในสื่อสังคมออนไลน์ YouTube ที่สร้างสรรค์เนื้อหาโดยคนพิการต่างประเทศจำนวน 25 ตัวอย่าง และ โดยคนพิการไทยจำนวน 23 ตัวอย่าง และการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบไม่เป็นทางการกับผู้พิการไทย 12 คน ผลการศึกษาพบว่า การเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์ มีการสร้างความหมาย “ความธรรมดา” โดยใช้วิธีการสื่อสารผ่านชีวิตประจำวันได้แก่ กิจกรรมยามว่าง กิจวัตร และกิจกรรมด้านความสัมพันธ์ เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างแม่-ลูก พ่อ-ลูก และคู่รัก และใช้มุมมองในการเล่าเรื่องแบบบุรุษที่หนึ่งที่ขจัดเงื่อนไขความพิการ ได้แก่ ผู้หญิง คู่รัก คนที่นิยามความพิการด้วยตนเอง คนที่พึ่งพาตนเองได้ คนที่ทำสิ่งใดๆ ได้ และคนที่แบ่งปันความสุข นอกจากนั้นวิธีการสื่อสารคือการแสดงจุดเน้นกับสิ่งที่เป็นคุณค่าในชีวิตของมนุษย์ ได้แก่ อิสรภาพทางร่างกาย ความแตกต่างหลากหลาย การได้รับประสบการณ์ การก้าวข้ามอุปสรรค และความสุข โดยวิธีการสื่อสารจะเน้นการปรากฏตัวของคนพิการเป็นผู้ดำเนินเรื่องหลัก และการแสดงความสัมพันธ์กับบุคคลอื่นๆ ซึ่งสอดคล้องไปกับลักษณะของเนื้อหาที่สื่อสังคมออนไลน์ ได้แก่ การอรรถาธิบาย การตอบข้อสงสัย การสาธิต การแสดงความสามารถ การให้คนไม่พิการมีประสบการณ์แบบคนพิการ การบันทึกเรื่องราวประจำวัน และการเดินทางท่องเที่ยวไปในที่ต่างๆ รวมถึงโครงเรื่องสื่อสารแสดงลำดับที่ไม่ซับซ้อนและขอบเขตเป็นเรื่องระดับชีวิตประจำวันของบุคคล อีกทั้งวิธีการสื่อสารประเด็นความขัดแย้งกับวิธีคิดของสังคมที่มีต่อคนพิการทั้งโดยตรงและแบบแฝงเร้น ได้แก่ ความพิการไม่ใช่เงื่อนไขต้องถูกกำหนดนิยามไว้แบบตายตัว ไม่ใช่เงื่อนไขแห่งความผิดปกติและความบกพร่อง ไม่ใช่เงื่อนไขต่อความสามารถหรือความประสบความสำเร็จในชีวิต ไม่ใช่เงื่อนไขต่อการขาดอิสรภาพทางร่างกาย ไม่ใช่เงื่อนไขต่อความงาม สิทธิในการตั้งครรภ์และเลี้ยงดูบุตรของสตรี และไม่ใช่เงื่อนไขต่อการขาดความสุขในชีวิต และวิธีการสื่อสารด้านภาพและเสียง คือใช้การถ่ายทำและการตัดต่อภาพเสียงที่เข้าใจง่ายและไม่ซับซ้อนและไม่ค่อยปรุงแต่งเติมเสริมด้วยเทคนิคประดิษฐ์ด้านภาพและเสียงมากนัก ช่วยสื่อถึงความธรรมดาในชีวิตประจำวัน ได้ค่อนข้างชัดเจนและตรงไปตรงมาสำหรับการตอบสนองของคนพิการในโลกจริง พบว่าความหมายเกี่ยวกับความพิการที่อยู่ในวิธีคิดของสังคม มีสองลักษณะคือ สังคมมักมองคนพิการในมุมมองที่ด้อยกว่า (Inferiority) หรือความเหนือกว่า (Superiority) โดยมีความพิการเป็นเงื่อนไขผูกติดไว้เสมอ แต่ทว่าคนพิการในโลกจริงและคนพิการในโลกออนไลน์ต่างมีความเป็นพ้องต้องกันเกี่ยวกับความหมายความธรรมดาเกี่ยวกับความพิการว่าสิ่งที่คนพิการให้ความสำคัญและนำไปสู่การต่อสู้ทางความหมายและการสร้างการรับรู้ถึงความเท่ากัน (perceived equality) ในโลกทางความหมายในพื้นที่สื่อ การเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนพิการในสื่อออนไลน์คือการต่อสู้เชิงความหมายของความพิการด้วยการสื่อสารบนพื้นที่พวกเขาทำได้ โดยเน้นความสำคัญเรื่อง “ค่าของความพิการ” ซึ่งกำหนดค่าของความพิการที่แตกต่างจาก “สิ่งที่ไม่ดี ความบกพร่อง อุปสรรค ความผิดปกติ” ให้กลายเป็น “สิ่งที่เป็นธรรมดาของมนุษย์” และเป็นการชู “คุณค่าความเป็นมนุษย์” ที่ต่างมีและเข้าใจอยู่ในจิตสำนึก และปรารถนาในเรื่องนี้เช่นเดียวกันทุกคน