Archeologisch bureauonderzoek Landgoed Heeswijk, Heeswijk-Dinther Gemeente Bernheze

<p>In opdracht van BTL Advies heeft IDDS Archeologie in februari 2019 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het landgoed Heeswijk in Heeswijk-Dinther, gemeente Bernheze. In het kader van het herstel van de Natte Natuurparel Kasteel Heeswijk is men voornemens de lokaal sterk fosfaatrijke bodemgrond af te graven tot een diepte van 20 à 40 cm –mv. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het plangebied is gelegen in het beekdal van de Aa. Direct ten noorden van het plangebied bevindt zich de overgang naar de hoger gelegen dekzandrug. Ook direct ten zuiden van het plangebied zijn dekzandruggen aanwezig. De bodem in het plangebied bestaat waarschijnlijk uit beekdalgronden. Op basis van boringen die gezet zijn voor biochemisch onderzoek worden vanaf 30 à 40 cm –mv intacte zand- en leemlagen verwacht. In het uiterste zuiden van het plangebied wordt een eenmanses verwacht. Deze is ook aangetoond bij eerder archeologisch onderzoek.</p><p>Direct ten zuiden van het plangebied ligt het Kasteel Heeswijk, dat in de 11e of 12e eeuw als motte is gebouwd. Andere archeologische resten uit de omgeving dateren voornamelijk uit de Romeinse tijd. Op een dekzandrug ten zuiden van het plangebied is een Romeinse nederzetting aanwezig. Bij de begeleiding van werkzaamheden aan de meander van kasteel Heeswijk, direct ten zuiden van het plangebied, zijn naast een boerderijplattegrond uit de Romeinse tijd in het beekdal ook resten uit het Mesolithicum en uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd aangetroffen.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting. Deze verwachting is voornamelijk gebaseerd op de aanwezigheid van de 11e /12e -eeuwse motte van Kasteel Heeswijk, de Romeinse nederzetting in de directe omgeving en de Romeinse bewoning die in het beekdal direct ten zuiden van het plangebied is aangetoond. De hoge verwachting geldt met name voor de periodes Romeinse tijd en Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd, maar resten uit andere periodes kunnen ook niet uitgesloten worden. De te verwachten resten bestaan uit resten van bewoning (huisplattegronden, bijgebouwen), akkerbouw (ploegsporen, greppels, akkerlagen) en mogelijk ook begravingen en infrastructuur. Er worden met name anorganische vondsten verwacht zoals aardewerk, vuursteen, glas en metaal. In diepere sporen onder de grondwaterspiegel kan ook organisch vondstmateriaal zoals hout goed bewaard zijn gebleven.</p><p>Waarschijnlijk is in het plangebied sprake van één archeologisch niveau dat zich direct onder de bouwvoor bevindt (ca. 30 à 40 cm –mv). Sporen zullen zich aftekenen in de top van de C-horizont. Op basis van het bureauonderzoek kan dit niveau relatief ongestoord zijn. Bij het afgraven van de fosfaatrijke bouwvoor zal het archeologisch niveau aan het maaiveld komen te liggen en zullen eventuele sporen waarschijnlijk al zichtbaar zijn.</p><p>Teneinde de bekende boringen (die zijn uitgevoerd voor biochemische, en niet voor archeologische, doeleinden) te verifiëren en de graad van verstoring vast te stellen, wordt geadviseerd om verspreid over het plangebied enkele profielkuilen te graven. Bij alle werkzaamheden in het gebied dient rekening gehouden te worden met een kans op het aantreffen van munitie uit de Tweede Wereldoorlog. Voor zover bekend bestaat voor het plangebied geen historisch vooronderzoek naar mogelijke explosieven.</p>