Archeologisch bureauonderzoek Locatie Ampèreweg te Middelburg, Gemeente Middelburg

<p>In mei 2025 is in opdracht van Embridge door ONDERGRONDS – Archeologisch onderzoek en advies een bureauonderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarden binnen een plangebied waar de opdrachtgever voornemens is een nieuwe op- en overslaglocatie voor afval te realiseren. Het plangebied is gelegen aan de Ampèreweg te Middelburg in de gemeente Middelburg. De aanleiding tot het bureauonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning. Het onderzochte gebied is circa 20.000 m² groot en ligt momenteel braak. De opdrachtgever is voornemens het plangebied her in te richten als op- en overslagplaats van afval. Volgens het ontwerp worden binnen het plangebied twee loodsen en een kantoorruimte gebouwd. Verder zal er veel ruimte zijn voor containers en worden parkeerplaatsen gerealiseerd.</p><p>
De verwachting is dat tijdens de toekomstige bodemingrepen eventueel aanwezige archeologische overblijfselen verstoord kunnen worden. Om deze reden is volgens de gemeentelijke richtlijnen onderzoek naar de archeologische waarde van het plangebied vereist, in eerste instantie in de vorm van een bureauonderzoek. Het doel van dit bureauonderzoek is het verwerven van informatie aan de hand van bestaande bronnen over bekende of te verwachten archeologische waarden binnen het plangebied.</p><p>
Binnen het plangebied bevinden zich overige getijdenafzettingen (de afzettingen die behoren tot de oude kreekgeul en de overgangsgronden) op kustveen op (oudere) getijdenafzettingen behorende tot de Formatie van Naaldwijk voorkomen. Wanneer de geul actief is geweest, is echter niet bekend. Het lijkt een oude vertakking te zijn vanuit de Arne. De bovenste getijdenafzetting wordt tot het Laagpakket van Walcheren gerekend en de onderste tot het Laagpakket van Wormer. Het veen is volgens de geologische kaart gevormd in de kustvlakte en het wordt gerekend tot de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. In de zuidwestelijke hoek van het plangebied is mogelijk een oudere kreekrug aanwezig in de ondergrond. Onder de getijdenafzettingen van het Laagpakket van Wormer is het Pleistocene dekzand aanwezig.</p><p>
In de top van het dekzand kunnen archeologische resten uit het Laat Paleolithicum tot en met het Mesolithicum aangetroffen worden. Het gaat in deze periode om relatief kleine vindplaatsen zoals jachtkampen die worden gekenmerkt door vuursteenstrooiingen en grondsporen zoals haardkuilen. Organisch materiaal is veelal niet bewaard gebleven, maar verkoold materiaal en anorganische resten
zoals (vuur)steen zijn daarentegen wel goed bewaard gebleven. De verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit deze periode wordt ingeschat als laag en vindplaatsen uit deze periode worden met name verwacht waar het dekzand hoger aanwezig is binnen het plangebied. De top van het dekzand bevindt zich zeer diep in de ondergrond (tussen -15 m NAP en -20 m NAP). Aangenomen mag worden dat deze diepte niet zal worden bereikt door de geplande werkzaamheden. Het Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk) bevindt zich in het gebied op een diepte vanaf 2,25 m -mv. In de top van deze kleiige afzettingen kunnen archeologische resten voorkomen uit het Laat
Neolithicum. Uit de directe omgeving zijn geen archeologische resten bekend uit deze periode, maar de aanwezigheid ervan kan niet worden uitgesloten. De verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit deze periode is ingeschat als middelhoog.</p><p>
In het Neolithicum tot en met de Midden IJzertijd raakte het onderzoeksgebied bedekt met veen en werd het waarschijnlijk te nat voor bewoning. De verwachting op het aantreffen van sporen uit deze periode wordt ingeschat als laag.</p><p>
Er zijn aanwijzingen dat de regio in ieder geval vanaf de Late IJzertijd weer bewoond raakte. Uit de directe omgeving van het plangebied zijn echter geen vindplaatsen bekend. Het is zeer goed mogelijk dat de top van het veen, met daarin eventueel aanwezige archeologische resten, grotendeels is geërodeerd tijdens een van de vele inbraken vanuit zee en tijdens het insnijden van de kreekgeul even ten oosten van het onderhavige plangebied. Voor het grootste deel van het plangebied is de verwachting dan ook zeer laag voor het aantreffen van archeologische resten uit deze periode.</p><p>
Met zekerheid kan worden gesteld dat de eerste bewoning van de omgeving rondom het plangebied in de Romeinse Tijd heeft plaatsgevonden; er zijn meerdere vindplaatsen in de omgeving van het plangebied bekend uit deze periode. De verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit deze periode wordt ingeschat als hoog.</p><p>
Voor continue bewoning van het gebied zijn geen aanwijzingen; het gebied is na de Romeinse Tijd onbewoonbaar door nieuwe overstromingen. Het Walcherse kustgebied raakt vermoedelijk in de Vroege Middeleeuwen, waarschijnlijk ergens in de 6e eeuw, weer bewoond. Er zijn aanwijzingen voor een nederzetting in de omgeving van het plangebied. In de 9 e eeuw werd de ringwalburg in Middelburg aangelegd om zich te beschermen tegen de Noormanneninvallen. De verwachting hierop is echter ingeschat als laag; er zijn rondom het plangebied geen vindplaatsen of vondsten bekend uit deze periode.</p><p>
Pas nadat het gebied bedijkt is in de Late Middeleeuwen wordt het gebied intensief in gebruik genomen. Het gebied wordt ontgonnen voor landbouw en veeteelt. In de directe omgeving van het plangebied worden enkele mottekastelen gebouwd zoals Huis Te Mortiere. Verder wordt aan de oevers van de Arne wordt een tolhuis gebouwd; deze wordt in de 17e eeuw omgebouwd tot buitenhuis Arnestein als de Arne grotendeels verland is. Tevens worden wegen aangelegd, zoals de weg naar Arnemuiden, die zich binnen het plangebied bevindt. Deze weg is gebouwd op de oude kreekgeul en volgt de oude loop ervan exact.</p><p>
5Archeologisch bureauonderzoek Locatie Ampèreweg te Middelburg, Gemeente Middelburg Uit de omgeving van het plangebied zijn meerdere vondsten bekend die dateren uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Binnen het plangebied zijn naast de aanwezigheid van de weg naar Arnemuiden geen andere aanwijzingen voor de aanwezigheid op archeologische resten uit deze periode; toch wordt de verwachting ingeschat als hoog. Dit voornamelijk vanwege de geologie binnen het plangebied. Kenmerkende sporen uit de Romeinse Tijd, Middeleeuwen en Nieuwe Tijd zijn kuilen, water-, beer- en/of afvalputten, paalsporen, sloten en greppels en ophogingslagen. Archeologische resten uit deze periode worden verwacht vanaf het maaiveld of, op kunstmatig opgehoogde terreinen.</p><p>
Op basis van het bureauonderzoek is de verwachting dat er een kans is op het aantreffen van archeologische resten uit de periode Late IJzertijd - Romeinse Tijd en Late Middeleeuwen - Nieuwe Tijd. Resten uit de Romeinse Tijd worden verwacht in de top van het eventueel aanwezige veen. De resten uit de periode Vroege Middeleeuwen – Nieuwe Tijd kunnen worden aangetroffen vanaf het maaiveld.</p><p>
Geadviseerd wordt dan ook om vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van een verkennend booronderzoek om de specifieke verwachtingsmodel te toetsen en eventuele verstoringen of recente ophogingen in kaart te brengen.</p>